Daneshenaft logo
دوشنبه 23 مهر ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 18 خرداد ماه 1397 | کد مطلب : 12064
تفاوت میان مطالعه فرصت، مطالعه پیش امکان‌سنجی و مطالعه امکان‌سنجی
مهندس محسن شریف، مدیر موسسه مطالعات راهبردی سپینود شرق/ هدف اصلی مطالعه فرصت، شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و ترویج پروژه‌های سرمایه‌گذاری در یک حوزه خاص از فعالیت یا منطقه است.

 هر پروژه سرمایه‌گذاری دارای اهداف مالی است و قصد دارد در نهایت یک سرمایه ثابت برای خود ایجاد نماید. مقدمات لازم برای دستیابی پروژه‌های سرمایه‌گذاری به اهداف مالی خود، عبارتند از: ارزیابی وضعیت موجود و پتانسیل سازمان برای کسب حداکثر منفعت از پروژه، کارآیی اقتصادی، مشخص بودن هدف و بررسی امکان پذیری اجرای پروژه. امروزه موضوعات دیگری نیز در این رابطه مطرح می‌شوند مانند مطالعات فرصت، مطالعات پیش امکان‌سنجی، مطالعات امکان‌سنجی، مطالعات صلاحیت پروژه و طرح کسب و کار. توسعه یک پروژه با استفاده از مشاوره‌های مختلف و بر اساس مستندات مربوطه، موجب تسهیل سرمایه‌گذاری و بهبود امر تصمیم گیری در مورد پروژه و اجرای آن می‌شود و تصویر شفافی از تمامی سطوح پروژه ارائه می‌دهد. قبل از توسعه پروژه باید به جمع‌آوری داده‌ها (انجام مطالعه بخش، مطالعات منطقه‌ای، مطالعات بازار و بررسی پروژه‌های فردی) و سپس به انجام مطالعه فرصت و مطالعه پیش امکان‌سنجی پرداخت. در ادامه این دو نوع مطالعه را توضیح خواهیم داد. مطالعه امکان‌سنجی ابزاری است که می‌تواند مبنای فنی، اقتصادی و مالی را برای تصمیم‌گیری درباره سرمایه‌گذاری یک پروژه ارائه دهد.

 

تعریف مطالعات فرصت

هدف مطالعه فرصت به آسانی قابل تشخیص است. هدف اصلی مطالعه فرصت، شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و ترویج پروژه‌های سرمایه‌گذاری در یک حوزه خاص از فعالیت یا منطقه است. ابزار اصلی مورد استفاده برای تعیین و اندازه گیری پارامترها، اطلاعات و داده‌های مورد نیاز برای تبدیل یک ایده پروژه به یک کسب و کار، مطالعه فرصت است که جنبه‌های زیر را مورد تحلیل قرار می‌دهد:

-منابع طبیعی موجود در یک منطقه مشخص که ممکن است مورد استفاده قرار بگیرند.

-تقاضای فعلی و بالقوه برای کالاهای مصرفی یا خدمات مصرفی خاص و پتانسیل افزایش جمعیت یا قدرت خرید

-وضعیت واردات و صادرات در سطح یک منطقه یا فعالیت خاص

-تأثیر محیط زیست

-بخش‌های تولیدی که در سایر مناطق با سطح توسعه، سرمایه، نیروی کار و منابع طبیعی و شرایط اقتصادی مشابه، موفق بوده‌اند.

-امکانات و جایگزین‌هایی برای گسترش خطوط تولید موجود یا افزایش تنوع آنها

-جوّ سرمایه‌گذاری عمومی و سیاست‌های صنعتی

-هزینه راه‌اندازی و هزینه تولید مطالعه فرصت قبل از مطالعه پیش امکان‌سنجی انجام می‌شود و شامل کشف فرصت‌ها، تدوین ایده پروژه، تهیه و جمع آوری اطلاعات و پایگاه داده لازم و تأیید اطلاعات و ارزیابی اولیه داده‌ها و اطلاعات است و مطالعه پیش امکان‌سنجی، بعد از انجام مطالعه فرصت انجام می‌شود.

مزایای مطالعه فرصت

مطالعه فرصت در طراحی یک پروژه سرمایه‌گذاری بسیار ارزشمند است و درصد نسبتاً بالایی از پروژه‌ها به دلیل عدم انطباق زیاد، عدم امکان توسعه یک پروژه خاص و یا کمبود منابع، در این مرحله متوقف می‌شوند. اگر این مطالعه انجام شود، ممکن است پروژه اجرا شود و مهمتر از همه، منابع قابل توجهی را مصرف کند، اما پس از مطالعه پیش امکان‌سنجی و امکان‌سنجی نهایی، عدم انطباق با اهداف تعیین شده مشخص شود و پروژه متوقف گردد.

مطالعه پیش امکان‌سنجی و تفاوت آن با مطالعه امکان‌سنجی (feasibility study)

ایده ارائه شده در پروژه اولیه، باید در یک مطالعه دقیق‌تر مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد، اما انجام یک مطالعه امکان‌سنجی که امکان تصمیم‌گیری قطعی در مورد پروژه مربوطه را فراهم می‌کند، نیازمند مقدار زیادی وقت و منابع مالی است. بنابراین، قبل از تخصیص بودجه زیاد به چنین مطالعاتی، یک ارزیابی پروژه باید از طریق مطالعه پیش امکان‌سنجی انجام شود، هدف اصلی مطالعه پیش امکان‌سنجی عبارتست از:

آیا تمام گزینه‌های ممکن پروژه مورد بررسی قرار گرفته است یا خیر؟

آیا طراحی پروژه، تجزیه و تحلیل دقیق انجام شده توسط مطالعه امکان‌سنجی را توجیه می‌کند یا خیر؟

وجود برخی از جنبه‌های منفی پروژه که می‌تواند به طور جدی بر امکان پذیر بودن و درستی آن تأثیر بگذارد

آیا پروژه اولیه، براساس اطلاعات موجود، برای یک سرمایه‌گذار خاص، گروهی از سرمایه‌گذاران یا موسسه مالی جذاب است یا خیر؟

اجرای یک مطالعه پیش امکان‌سنجی ممکن است توسط ارائه دهنده ایده پروژه یا یک متخصص خارجی انجام شود، که موضوع اصلی، بررسی کلی طرح از دیدگاه فنی و ارزیابی ابزارهای کاربردی است. بر این اساس، پروژه به صورت یک برنامه تعریف می‌شود و منابع مالی احتمالی آن نیز شناسایی می‌گردد. تفاوت‌های قابل توجهی بین مطالعات پیش امکان‌سنجی و امکان‌سنجی وجود دارد که مربوط به درجه جزئیات و کثرت اطلاعات و جایگزین‌های موجودی که در نظر گرفته می‌شود، است. مطالعات پیش امکان‌سنجی به تصمیم در مورد ادامه دادن پروژه و تهیه سایر اسناد مانند طرح توجیهی و طرح کسب و کار یا تصمیم در خصوص بازنگری مجدد فرصت پروژه در یک بخش یا منطقه، تصمیم‌گیری درباره توقف فعالیت‌های علمی که به معنی ناموفق بودن پروژه است، کمک می‌نماید. اما فرق قائل شدن بین مطالعات امکان‌سنجی و مطالعات پیش امکان‌سنجی، کار آسانی نیست و افراد در استفاده از این اصطلاحات، دقت کافی به خرج نمی‌دهند. مطالعه امکان‌سنجی ابزاری است که می‌تواند مبنای فنی، اقتصادی و مالی را برای تصمیم‌گیری درباره سرمایه‌گذاری یک پروژه ارائه دهد. یک مطالعه امکان‌سنجی، با توجه به عدم قطعیت و ریسک‌های موجود، به تحلیل و ارزیابی ماهیت و هدف پروژه برای سرمایه‌گذاری در یک زمان معین می‌پردازد. نتیجه تجزیه و تحلیل، باید منابع مالی مورد نیاز برای پوشش نیازهای عملیاتی پروژه و تولید کالا و یا خدمات و انجام تمام تعهدات مالی (مانند عوارض گمرکی) را نشان دهد. هدف از مطالعه امکان‌سنجی، تاییدکیفیت ابزارهای اقتصادی و فنی شرکت و تایید پایداری و بقای کسب و کار است. از دیدگاهی گسترده‌تر، هدف آن تسهیل عملکرد شرکت، بر اساس اصول و مکانیزم‌های خاص اقتصاد رقابتی است.

 

مطالعه فرصت

حوزه مطالعه امکان‌سنجی به ماهیت آن بستگی دارد. بنابراین، مطالعات امکان‌سنجی برای پروژه‌ها و برای شرکت‌ها متفاوت است. در اولین مورد، میزان سرمایه متحمل شده، تجزیه و تحلیل مالی استاتیک و پویا، پیش‌بینی‌های فنی و اقتصادی با هدف ارتقاء، تعیین حاشیه‌های خطر برای پروژه‌های سرمایه‌گذاری خاص، انجام می‌شود. اما در مورد دوم، از طریق تحقیقات، تجزیه و تحلیل و پیش‌بینی‌ها، به تعیین مختصات فنی و اقتصادی و نتیجه استراتژی‌هایی از قبیل توسعه، تهدید، تقسیم و فروش پرداخته می‌شود. یک مطالعات امکان‌سنجی، می‌تواند برای تصمیم گیره درباره توسعه یک سازمان در یک بخش یا یک فعالیت خاص، جذب تأمین مالی خارجی، اصلاح و بهبود کیفیت و عملکرد رقابتی، تعریف یک استراتژی بلندمدت یا میان مدت و غیره نیز مورد استفاده قرار گیرد. بر اساس این اهداف، انواع مختلفی از مطالعات امکان‌سنجی وجود دارد که عبارتند از: مطالعات برای اهداف جدید؛ مطالعات برای توسعه شرکت‌های موجود با ویژگی‌های مشخص و بدون سود و یا سود کم، مطالعاتی برای تحلیل پایداری اقتصادی عملیات خصوصی‌سازی، انحلال، جداسازی یا ادغام دو یا چند نهاد جداگانه.

 

نتیجه گیری

همان طور که گفته شد، لازمه اجرای یک پروژه، انجام مطالعات است. البته انواع مختلفی از مطالعات وجود دارد که باید انجام شوند: مانند مطالعه فرصت، پیش امکان‌سنجی و امکان‌سنجی. مطالعه فرصت قبل از مطالعه پیش امکان‌سنجی انجام می‌شود و شامل کشف فرصت‌ها، تدوین ایده پروژه، تهیه و جمع آوری اطلاعات و پایگاه داده لازم و تأیید اطلاعات و ارزیابی اولیه داده‌ها و اطلاعات است و مطالعه پیش امکان‌سنجی، بعد از انجام مطالعه فرصت انجام می‌شود. هیچ کدام یک از این مطالعات جایگزین یکدیگر نیستند و هر یک به منظور خاصی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
ایران به عنوان بزرگترین تولیدکننده نفت‌کوره با کیفیت و تامین‌کننده اصلی سوخت کشتی‌ها در منطقه از یک طرف و دارا بودن بنادر و شرایط جغرافیایی از سوی دیگر دارای موقعیت استثنایی برای توسعه سوخت‌رسانی دریایی است که متاسفانه با توجه به این پتانسیل‌ها هنوز تا جایگاه شایسته خود فاصله زیادی دارد.
کشور امارات در حالی بازاری انحصاری در بانکرینگ دارد که بخش قابل توجهی از مواد اولیه خود را به صورت خام از ایران خریداری می‌کند.
کارت سوخت با هدف جلوگیری از قاچاق سوخت به خارج از کشور و مدیریت مصرف سوخت مجددا احیا می‌شود.

يادداشت
عسگر سرمست، کارشناس ارشد حوزه انرژی و محیط زیست/ موافقت‌نامه پاریس مطابق با برنامه‌های ملی کره‌جنوبی است و این کشور حتی بدون این معاهده نیز، به سمت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خواهد رفت.
علیرضا سلطانی، کارشناس اقتصاد انرژی/ پس از خروج آمریکا از برجام و اعمال دوباره تحریم‌ها علیه ایران به‌ویژه تحریم‌های نفتی، شناسایی و راه‌های مقابله با اقدام‌های تحمیلی آمریکا و کاهش مخاطرات ناشی از این اقدام‌ها در عرصه اقتصادی به دغدغه اصلی سیاست‌گذاری تبدیل شده است.
عزت‌الله صیادنیا طیبی، دانشجوی دکترای اقتصاد نفت دانشگاه علامه طباطبایی/ بازار نفت مثل هر کالایی در دنیا تابع عرضه و تقاضاست ولی استراتژیک بودن این کالا باعث شده در بحث عرضه و تقاضا جوانب دیگری علاوه بر منافع اقتصادی را دخیل بدانیم.
عمده‌ترین معامله‌گران نفت جهان انتظار ندارند قیمت نفت در سال آینده میلادی از ۶۵ دلار برای هر بشکه کمتر شود و فراتر رفتن این قیمت‌ها از مرز ۱۰۰ دلار را محتمل می‌دانند.
محسن جلیلوند، مدرس روابط بین‌الملل/ کمتر از یک ماه به آغاز دور دوم تحریم‌های ایالات متحده آمریکا باقی مانده است و با وجود اینکه مقامات این کشور تاکید دارند این تحریم‌ها بسیار برای ایران خطرناک است، اما برخی مقامات دولتی معتقدند که هرآنچه باید بعد از تحریم ۱۳ آبان رخ می‌داد، طی سه ماه گذشته انجام شده است و قرار نیست اتفاق بسیار بزرگی رخ دهد.
گفتمان
مزیت‌هایی از جمله بازار گسترده فروش، حجم کم محموله‌ها و تبادلات مالی خرد فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام موجب می‌شود که تحریم فروش فراورده به راحتی تحریم نفت خام صورت نپذیرد.
ایران با وجود منابع غنی نفت بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را حتی نسبت به کشورهای نفت‌خیز دارد.
دو عضو اوپک، سردمداری جهانی ضدیت با ایران را در بازار نفت به‌عهده گرفته‌اند. این کاملا روشن است. این کار نه در عالم همسایگی و نه در عالم همکاری، صحیح نیست.
حسن خسروجردی، رییس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی/ درباره مانع اصلی فروش نفت در بورس بایستی گفت: وزارت نفت توقع دارد بر خلاف رویه‌های جهانی در ازای فروش نفت خام به بخش خصوصی، بهای محموله را در موعد تحویل و به صورتی نقدی دریافت کند.
هاتف ستاری، کارشناس ارشد حقوق نفت/ کارشناسان حقوق نفت معتقدندکه سرمایه گذاران خارجی با مدل قراردادهای بیع متقابل آشنایی بیشتری دارند و ایران با استفاده از مدل اصلاح شده آن می‌توانست سرعت بیشتری در جذب سرمایه خارجی داشته باشد.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :