Daneshenaft logo
دوشنبه 23 مهر ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 18 خرداد ماه 1397 | کد مطلب : 12068
۱۱۰ شمع روی کیک تولد صنعت نفت ایران
فاطمه شعبانی

ساعت چهار بامداد روز شنبه پنجم خرداد ۱۳۹۷ ۱۱۰ سال از نخستین فوران نفت در ایران و خاورمیانه گذشت.

۱۱۰ سال پیش در روز چهارشنبه ۱۶ ماه مه ۱۹۰۸ (برابر با ۲۶ اردیبهشت ماه ۱۲۸۷ خورشیدی) بوی تند گاز از محل حفاری چاه شماره یک مسجدسلیمان استنشاق شد.۲۵ سال پس از فوران نفت در قاره آمریکا، شرکتی تجاری در استان بوشهر امتیازنامه‌ای را از ناصرالدین شاه دریافت کرد که به نخستین امتیازنامه اکتشاف نفت «ایران» معروف شد؛ آلبرت هوتز هلندی با میانجی‌گری هموطن خود «هوتوم شیندل» که در آن موقع به عنوان مهندس معادن در وزارت معادن ایران کار می‌کرد و از وجود منابع سوخت زیرزمینی مانند قیر، زغال سنگ و نفت در این منطقه باخبر بود، نسبت به اکتشاف نفت در ایران مبادرت کرد. «دمورگان»، باستان‌شناس و زمین‌شناس فرانسوی که در جنوب غربی و غرب ایران برای دستیابی به آثار باستانی به‌کار حفاری مشغول بود مقاله‌ای راجع به نفت در مجله معادن پاریس منتشر کرد. در پی درج این مقاله، «آنتوان کتابچی خان»، رییس و قانون‌نویس سابق گمرک ایران، با «سردراموند ولف»، وزیر سابق انگلیس راجع به معادن نفت ایران و امکان بهره‌برداری از آنها مذاکره کرد پس از آن نیز، با یک سرمایه‌دار خطرپذیر انگلیس به نام «ویلیام ناکس دارسی» که از سرمایه‌داران مشهور و دیپلماتی بازنشسته بود راجع به نفت ایران بر سر میز مذاکره نشست. دارسی برای حصول اطمینان از وجود نفت در جنوب، دو مهندس زمین‌شناس را روانه ایران کرد که گزارش این زمین‌شناسان وجود منابع نفتی در مناطق غرب و جنوب ایران را مورد تأیید قرارداد و در نهایت «امتیاز دارسی» در روز ۷ خرداد ۱۲۸۰ به امضای مظفرالدین شاه رسید... هفت سال پس از آن، در روزهایی که مته‌های حفاری با قدرت و زورمندی به کندن و کاویدن در گردش بودند، به یک طبقه سخت سنگی رسیدند، حفاران می‌دانند که برخورد با چنین لایه‌ای حتی می‌تواند ویران کننده دستگاه باشد و در چنین شرایطی کنترل چاه بسیار مشکل و بلکه محال است، حفاری به عمق ۳۶۰ متری رسیده بود که نفت بالاخره در سپیده دم پنجم خرداد ۱۲۸۷ فوران زد، بلافاصله و با سرعت، گودالی عمیق و بزرگ کنده شد تا نفتی که به ارتفاع ۷۵ متر از چاه دیوانه فوران می‌کرد در آن، جا داده شود. دومین چاه که ۱۰ روز بعد به نفت رسید ۳۰۷ متر عمق داشت. با به نفت رسیدن این دو چاه، وجود نفت به مقدار زیاد در ایران به اثبات رسید. به دنبال چنین موفقیتی در حفاری بود که نفت و موضوع خاورمیانه تبدیل به مسئله‌ای حیاتی شد و اساس صنعت عظیم نفت در ایران در پی حفر چاه شماره یک مسجدسلیمان بنیان نهاده شد. وضعیت جدید، موجب شد تاریخ ایران در یک قرن پس از آن به گونه‌ای دیگر رقم بخورد. پس از کشف نفت در ایران، در سال ۱۹۰۹ شرکت سابق نفت ایران و انگلیس تشکیل شد. از سال ۱۹۰۸ تا سال ۱۹۲۸ تمام نفت تولیدی ایران از میدان نفتی مسجد سلیمان استخراج شد. در این سال میدان نفتی هفتکل، در سال ۱۹۳۰ میدان نفتی گچساران، در سال ۱۹۳۶ میدان نفتی آغاجاری و در سال ۱۹۳۸ میدان‌های نفتی لالی و نفت سفید کشف شدند. اکنون صنعت نفت ایران پس از گذشت ۱۱۰ سال از نخستین تولید نفت، دارای ذخایر عظیم نفت و گاز شامل بیش از ۱۵۷ میلیارد بشکه نفت خام قابل استحصال و بیش از ۳۴ تریلیون مترمکعب گاز قابل استحصال است. تولید نفت خام از ۵۰۰ بشکه در روز از میدان نفتون مسجد سلیمان به بیش از ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه در روز و میزان تولید گاز طبیعی به ۸۵۰ میلیون مترمکعب در روز رسیده است. صنعت نفت ایران که ۱۰۰ سال پیش در عمق ۳۶۰ متری به نفت رسیده بود و روزانه ۳۶ هزار لیتر معادل ۸ هزار گالن، نفت تولید می‌کرد امروز در اعماق چند هزار متری به دنبال نفت کاوش می‌کند. نفت در تمام این سال‌ها آبستن حوادث تلخ و شیرین فراوانی بوده است. حوادثی که بخش عظیمی از تاریخ کشور را رقم زدند و زمینه‌ساز تحصیل تجارب عمیق و گران برای تحکیم صنعت نفت کشورمان شدند؛ صنعت نفت با تار و پود هر ایرانی عجین شده است، اما نه فقط نام نفت، که درآمد و فروش و پالایش و توزیع گاز و فرآورده‌های نفتی نیز اکنون در تمامی بخش‌های کشور ریشه دوانده، از روستانشینی که از سوخت مایع یا گاز برای گرم کردن کلبه و خانه‌اش استفاده می‌کند، صنعتگری که بسم‌الله گویان شیر گاز کوره کارگاهش را باز می‌کند، نانوایی که عطر نان گرم دستپختش را تا سر سفره مردم می‌رساند، دانش‌آموزی که روزهای سرد زمستان در گرمای کلاس درس چشم به دهان معلم می‌دوزد تا نیروگاهی که سالانه از میلیاردها مترمکعب گاز یا معادل سوخت مایع برای تولید و کارآفرینی استفاده می‌کند، همه و همه بیانگر رسوخ نفت و به تبع آن گاز و فرآورده‌های نفتی در تاروپود زندگی مردم ایران هستند.۱۱۰ سال گذشته... نفت ما ملی شده؛ خودکفاییم و پیمانکاران متخصص و کاربلد داریم. نفت، گاز و انواع فرآورده‌ها را صادر می‌کنیم. صنعت نفت ایران سال‌هاست عنان ذخایر نفت و گاز خود را در دست دارد. سازندگان ایرانی به دنبال ساخت کالاهای مورد نیاز صنعت نفت و گاز کشور هستند و در مقابل، مدیران نفت و گاز نیز حمایت خود از سازندگان کشور را دریغ نمی‌کنند. خودکفایی و خوداتکایی دو اصل مهم هستند که در سایه نام‌گذاری امسال از سوی مقام معظم رهبری به عنوان سال حمایت از کالای ایرانی، رخ می‌نمایند. کسی نمی‌تواند نقش نفت و گاز ایران را نادیده بگیرد. تأثیر حضور نفت و گاز از مصرف داخلی تا صادرات، بر چرخیدن چرخ‌های کشور انکارناپذیر است. ایران نفت دارد، نفتی ۱۱۰ ساله با کوله‌باری از تجربه. نفتی که بارها مورد عتاب و نامهری واقع شده، اما دست نوازش از سر اقتصاد کشور بر نداشته است. شاید بهتر باشد کمی با نفت مهربان‌تر باشیم.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
ایران به عنوان بزرگترین تولیدکننده نفت‌کوره با کیفیت و تامین‌کننده اصلی سوخت کشتی‌ها در منطقه از یک طرف و دارا بودن بنادر و شرایط جغرافیایی از سوی دیگر دارای موقعیت استثنایی برای توسعه سوخت‌رسانی دریایی است که متاسفانه با توجه به این پتانسیل‌ها هنوز تا جایگاه شایسته خود فاصله زیادی دارد.
کشور امارات در حالی بازاری انحصاری در بانکرینگ دارد که بخش قابل توجهی از مواد اولیه خود را به صورت خام از ایران خریداری می‌کند.
کارت سوخت با هدف جلوگیری از قاچاق سوخت به خارج از کشور و مدیریت مصرف سوخت مجددا احیا می‌شود.

يادداشت
عسگر سرمست، کارشناس ارشد حوزه انرژی و محیط زیست/ موافقت‌نامه پاریس مطابق با برنامه‌های ملی کره‌جنوبی است و این کشور حتی بدون این معاهده نیز، به سمت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خواهد رفت.
علیرضا سلطانی، کارشناس اقتصاد انرژی/ پس از خروج آمریکا از برجام و اعمال دوباره تحریم‌ها علیه ایران به‌ویژه تحریم‌های نفتی، شناسایی و راه‌های مقابله با اقدام‌های تحمیلی آمریکا و کاهش مخاطرات ناشی از این اقدام‌ها در عرصه اقتصادی به دغدغه اصلی سیاست‌گذاری تبدیل شده است.
عزت‌الله صیادنیا طیبی، دانشجوی دکترای اقتصاد نفت دانشگاه علامه طباطبایی/ بازار نفت مثل هر کالایی در دنیا تابع عرضه و تقاضاست ولی استراتژیک بودن این کالا باعث شده در بحث عرضه و تقاضا جوانب دیگری علاوه بر منافع اقتصادی را دخیل بدانیم.
عمده‌ترین معامله‌گران نفت جهان انتظار ندارند قیمت نفت در سال آینده میلادی از ۶۵ دلار برای هر بشکه کمتر شود و فراتر رفتن این قیمت‌ها از مرز ۱۰۰ دلار را محتمل می‌دانند.
محسن جلیلوند، مدرس روابط بین‌الملل/ کمتر از یک ماه به آغاز دور دوم تحریم‌های ایالات متحده آمریکا باقی مانده است و با وجود اینکه مقامات این کشور تاکید دارند این تحریم‌ها بسیار برای ایران خطرناک است، اما برخی مقامات دولتی معتقدند که هرآنچه باید بعد از تحریم ۱۳ آبان رخ می‌داد، طی سه ماه گذشته انجام شده است و قرار نیست اتفاق بسیار بزرگی رخ دهد.
گفتمان
مزیت‌هایی از جمله بازار گسترده فروش، حجم کم محموله‌ها و تبادلات مالی خرد فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام موجب می‌شود که تحریم فروش فراورده به راحتی تحریم نفت خام صورت نپذیرد.
ایران با وجود منابع غنی نفت بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را حتی نسبت به کشورهای نفت‌خیز دارد.
دو عضو اوپک، سردمداری جهانی ضدیت با ایران را در بازار نفت به‌عهده گرفته‌اند. این کاملا روشن است. این کار نه در عالم همسایگی و نه در عالم همکاری، صحیح نیست.
حسن خسروجردی، رییس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی/ درباره مانع اصلی فروش نفت در بورس بایستی گفت: وزارت نفت توقع دارد بر خلاف رویه‌های جهانی در ازای فروش نفت خام به بخش خصوصی، بهای محموله را در موعد تحویل و به صورتی نقدی دریافت کند.
هاتف ستاری، کارشناس ارشد حقوق نفت/ کارشناسان حقوق نفت معتقدندکه سرمایه گذاران خارجی با مدل قراردادهای بیع متقابل آشنایی بیشتری دارند و ایران با استفاده از مدل اصلاح شده آن می‌توانست سرعت بیشتری در جذب سرمایه خارجی داشته باشد.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :