Daneshenaft logo
چهارشنبه 23 آبان ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
شنبه 16 تیر ماه 1397 | کد مطلب : 12135
دلایل چهارگانه تحریم‌پذیری نفت ایران و راهکارها
صادق مردانی، کارشناس اقتصاد نفت/ با خروج دونالد ترامپ از برجام و تعیین زمانبندی برای بازگشت تحریم‌ها، شمارش معکوس برای تحریم نفتی ایران آغاز شده است.

تحریم‌های سال 91 نیز در بخش‌های مختلف مربوط به صادرات نفت خام اعمال شد. آنچه که پیش‌بینی می‌شود این تحریم‌ها مجدد نیز اعمال خواهد شد. تحریم‌های نفتی سال 91 موجب کاهش بیش از یک میلیون بشکه‌ای صادرات نفت خام شد؛ بررسی راه‌های تحریم‌پذیری نفت کشور در طراحی روش‌ها برای بی‌تاثیرکردن تحریم‌ها بسیار اهمیت دارد. به اعتقاد نگارنده، علت انتخاب نفت به عنوان نقطه تحریم‌ ایران آن است که آن کشور، مثلا کشور تحریم کننده متوجه شده که کشوری را که می‌خواهد تحریم کند در این نقطه، ضعف دارد. آمریکا فهمید که ایران در حوزه نفت ضعف دارد؛ ریچارد نفیو طراح معماری نفتی ایران در وزارت خزانه داری آمریکا است؛ نفیو و همکاران در جلسات متعددی نشسته‌اند به این فکر کرده‌اند که چگونه می‌توانند ایران را تحریم نفتی کرد. زمانی که آمریکا، ایران را تحریم کرد، نفت 70 الی 80 دلار بود و پیش از آن قیمت نفت ایران در جهان 100 دلار بود که موجب شده بود ایران به کشور جا افتاده‌ای در زمینه نفتی تبدیل شود. اما این مسئله نتوانست جایگزین نبود استراتژی و عدم هماهنگی بین بخش‌های مختلف اقتصاد شودهمین مسئله موجب افزایش ضربه‌پذیری اقتصاد شده بود.

 

سوددهی همیشگی فروش نفت، نشانه درک نادرست از تجارت است

اصلی‌ترین دلیل تحریم‌پذیری نداشتن فهم درست از تجارت نفت است. شاید بخش فروش اموربین‌الملل شرکت نفت، فروش نفت و مسائل آن را درک کنند اما بقیه نهادهای نظارتی و اجرایی کشور فهم درستی از فروش نفت ندارند. متاسفانه در بین نفتی‌ها چیزی به اسم ضرر وجود ندارد. در وزارت نفت در فروش نفت همیشه بیان می‌کنند که باید سود کنیم. برخی کارشناس‌های فروش نفت می‌گویند که اگر در معامله نفتی 100 میلیون سود کنید، کسی نمی‌گوید آفرین و هر چقد هم سود کنید یک شاخه گل هم نمی‌دهند. کافی است ضرر کنید تا بالاترین نهاد‌های رسمی نظارتی پیگیر شوند که چرا در معامله ضرر کردید این درحالی است که اصل تجارت بر سود و ضرر بنا شده است.


انحصار فروش نفت، موجب تحریم‌پذیری نفت شده است

اصلی‌ترین دلیل تحریم‌پذیری و اثرگذاری تحریم نفت فهم نادرست شکل گرفته از تجارت نفت است که موجب شده تا انحصاری در فروش نفت به وجود بیاید. فروش نفت در ایران به صورت انحصاری در اختیار حاکمیت است. حاکمیت یعنی تمام بخش‌هایی که در دولت قرار دارند مخصوصا اموربین الملل شرکت ملی نفت ایران که مراحل صادرات نفت توسط این بخش از وزارت نفت انجام می‌شود. خام فروشی، دومین دلیل تحریم‌پذیرشدن نفت ایران است و نزدیک به 30 الی 40 سال است که حدود نیمی از نفت تولیدی در کشور ما به صورت خام فروخته می‌شود. به عنوان مثال عربستان در روز بیش از 10 میلیون بشکه تولید دارد که 4 میلیون آن در داخل کشور پالایش و مصرف می‌کند. 4 میلیون آن به وسیله پالایشگاه‌های خودش درخارج از کشور پالایش می‌کند و تنها حدود 2 میلیون از این مقدار را به صورت خام به فروش می‌رساند. این رفتار عربستان موجب شده تا ضربه‌پذیری اقتصاد این کشور در مقایسه با ایران که 50 درصد نفت آن به صورت خام صادر می‌شود، افزایش پیدا کند. درباره محدود شدن ارزی در فروش نفت نیز بایستی بیان کرد: محدود شدن به فروش با ارز خارجی مخصوصا دلار، سومین دلیلی است که موجب شده تا فروش و صادرات نفت کشور ضربه‌پذیر شود. اولین بند در سایت بازرگانی امور بین‌الملل وزارت این است:« فروش نفت ایران به ارز دلار است، مگر اینکه ما به شما بگوییم که ازچه ارزی می‌خواهیم استفاده کنیم» این موضوع در قرارداد ذکر می‌شود. دلیل استفاده از دلار، این است که این ارز کمترین نوسان را در میان ارزهای جهان دارد. اما این مسئله برای کشوری درست است که با آمریکا مشکل نداشته باشد.

اقتصاد کشور وابسته به فروش نفت است

درباره وابستگی اقتصاد کشور به فروش و صادرات نفت بایستی گفت: اقتصاد وابسته به نفت دلیل دیگری است که موجب تحریم‌پذیری صادرات نفت می‌شود. من موضوع وابستگی اقتصاد به خود نفت را اصلا قبول ندارم. اقتصاد ما وابسته به درآمد‌های ارزی خارجی و فروش نفت خام است. اقتصاد نباید از نفت جداشود. نفت فرزند اقتصاد است مگر می‌شود نفت را از اقتصاد جدا کرد. مشکل دولتی بودن، فروش نفت خام به ارزهای خارجی، وابستگی اقتصاد و نبود فهم درست در تجارت، این چهاردلیل موجب شد که امریکا فهمید می‌تواند ما را تحریم کند. البته چون تحریم‌های نفتی ایران موجب فشار بر اقتصاد برخی کشورها می‌شد، آمریکا نمی‌تواند در کشورهای ثالث نفوذ مستقیم بکند به همین خاطر بر ابزارهای سازوکار فروش نفت مثل بیمه نفتکش‌ها و امثال آن اثر می‌گذارد.

 

معایب مکانیسم فروش نفت تا زمانی که تحریم ‌نشدیم دیده نشد

درباره آسیب‌شناسی مسیر فروش نفت ایران نیز بایستی گفت: این یک مسیر کاملا خطی است. امور بین‌الملل مذاکره می‌کرد، تمام که می‌شد نفت را  می‌فروخت و با بخش خارجی معاونت ارزی بانک مرکزی هماهنگ بود که چه ارزهایی را دریافت کند. مرحله بعد وصول درآمدها بود. مالک ارز خارجی بانک مرکزی است، در کشورهای دیگر اینطور نیست و بانک مرکزی تسلطی ندارد، کارش حفظ ارزش است. در روش‌های فروش نفت یک متغیر را هیچ‌وقت در نظر نگرفتند و آن هم تاثیر ریسک‌های سیاسی بود. این تاثیرهارا هیچوقت نگاه نکردیم تا تحریم شدیم یک مکانیزم زمانی معایبش دیده می‌شود که به مشکل بخورند. معایب مکانیسم فروش نفت ایران، تا روزی که تحریم شدیم، دیده نشده بود. بسیاری از شرکت‌ها پیش از تحریم تقاضای فروش نفت خام داشتند که با آن مقابله می‌شد.

 

تحریم ناپذیری نفت، تصور نادرست مدیران نفت

پیش از وضع تحریم‌ها مدیران عالی بانک مرکزی  کشور می‌گفتند که امکان ندارد بانک مرکزی تحریم شود و هیچ جای دنیا هم تحریم نشده چون یک نهاد مردمی است. از طرف دیگر مدیران نفتی مثل آقای قمصری می‌گفتند که نفت ایران تحریم‌پذیر نیست. همچنین پیش از تحریم‌ها معایبی که در فروش نفت دیده می‌شد را گوشزد می‌کردند اما متاسفانه از طرف مدیران عالی کشور پیش از تحریم‌ها دیده نشد. پس از وضع تحریم‌ها معایب فروش نفت مشخص شد و همه کاسه چه کنم به دست گرفتند. ولی آمریکا از ابزارهایی استفاده کرد که بانک مرکزی ایران تحریم شد. آمریکا بانک مرکزی ایران را تحریم نکرد بلکه آن را وارد فضای تحریمی کرد به طوری که اگر شرکتی با آن معامله می‌شد وارد لیست تحریم می‌شدند.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
تحلیلگران گلدمن: درحالی که گزارش‌های متعدد میزان ذخایر انبارهای نفت در ماه اکتبر نشان می‌داد میزان ذخایر نفت جهان در حال افت است و با تداوم کاهش صادرات ایران، ما معتقدیم که در ماه نوامبر بازارهای جهانی نفت با کسری عرضه روبرو خواهند شد و قیمت‌ها دوباره صعودی خواهند شد.
مهندس صفرعلی بابایی، نایب رییس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت مدیریت توسعه صنایع پتروشیمی/ یکی از ارزشمندترین خدمات شرکت مدیریت توسعه صنایع پتروشیمی در کشور و به ویژه در صنعت پتروشیمی، توانمندسازی نیروهای بومی و اشتغال‌زایی در مناطق عملیاتی (ماهشهر، عسلویه و شهرستان‌های دیگر) بوده است.
دولت آمریکا بر خلاف سیاست‌های اعلامی ۶ ماه پیش دونالد ترامپ، رئیس جمهوری این کشور، در آستانه اجرایی شدن تحریم نفتی ایران، مجبور به معاف کردن بسیاری از کشورها از شمول تحریم نفت ایران شد.

يادداشت
در سه ماه گذشته طرح‎های پیشنهادی توسعه میدان سوسنگرد، طرح‎ توسعه پیشنهادی سه میدان چشمه‌خوش، دالپری و پایدار شرق، طرح توسعه مخازن کنگان و دالان میدان گازی پارس شمالی، طرح‌ توسعه میدان اسفندیار و طرح توسعه و بهره‌برداری از میدان‌های سپهر و جفیر در کمیته مشاوران مدیریت مخازن مورد بررسی قرار گرفت.
دکتر مهدخت ذاکری، مدیر بین‌الملل ستاد انرژی معاونت علمی ریاست جمهوری/ عرضه نفت خام در رینگ صادراتی بورس انرژی را می‌توان یکی از رویدادهای بااهمیت در عرصه تحولات اخیر بازار انرژی قلمداد کرد.
محمدعلی خطیبی، مدیر اسبق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت/ ایران در اجاره ظرفیت مازاد در خارج کشور کاری نکرده است، دولت خودش را کنار کشیده و می‌گوید بخش خصوصی (داخلی خارجی) وارد شود.
دکتر علی بیت‌اللهی، مدیر بخش زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و دبیر کارگروه ملی زلزله/ در حالی بر اساس داده‌های شبکه لرزه‌نگاری کشور در یک ماه اخیر 8 رخداد لرزه‌ای در منطقه عسلویه رخ داد که مشاهده های میدانی حکایت از عدم آمادگی مدیران برای مقاوم‌سازی مجتمع‌ها و آسیب‌پذیری سازه‌ها در برابر زلزله دارد.
علی حسینی، معاون برنامه‌ریزی و توسعه شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس/ هلدینگ‌های پتروشیمی با توجه به ظرفیت‌های موجود شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی می‌توانند مسیر توسعه این صنعت را شتاب بخشند.
گفتمان
مزیت‌هایی از جمله بازار گسترده فروش، حجم کم محموله‌ها و تبادلات مالی خرد فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام موجب می‌شود که تحریم فروش فراورده به راحتی تحریم نفت خام صورت نپذیرد.
ایران با وجود منابع غنی نفت بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را حتی نسبت به کشورهای نفت‌خیز دارد.
دو عضو اوپک، سردمداری جهانی ضدیت با ایران را در بازار نفت به‌عهده گرفته‌اند. این کاملا روشن است. این کار نه در عالم همسایگی و نه در عالم همکاری، صحیح نیست.
حسن خسروجردی، رییس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی/ درباره مانع اصلی فروش نفت در بورس بایستی گفت: وزارت نفت توقع دارد بر خلاف رویه‌های جهانی در ازای فروش نفت خام به بخش خصوصی، بهای محموله را در موعد تحویل و به صورتی نقدی دریافت کند.
هاتف ستاری، کارشناس ارشد حقوق نفت/ کارشناسان حقوق نفت معتقدندکه سرمایه گذاران خارجی با مدل قراردادهای بیع متقابل آشنایی بیشتری دارند و ایران با استفاده از مدل اصلاح شده آن می‌توانست سرعت بیشتری در جذب سرمایه خارجی داشته باشد.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :