Daneshenaft logo
شنبه 29 دی ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 18 آبان ماه 1397 | کد مطلب : 12460
رینگ صادراتی انرژی و کاهش اثربخشی آیسا
دکتر مهدخت ذاکری، مدیر بین‌الملل ستاد انرژی معاونت علمی ریاست جمهوری/ عرضه نفت خام در رینگ صادراتی بورس انرژی را می‌توان یکی از رویدادهای بااهمیت در عرصه تحولات اخیر بازار انرژی قلمداد کرد.

 

موضوعی که به مناظره‌ای میان کارشناسان و صاحبنظران این حوزه تبدیل شده است، چرا که برخی معتقدند بورسی شدن نفت علاوه بر سایر مزایای این تصمیم همچون شفافیت قیمت‌ها، می‌تواند به مثابه شیوه نوین عرضه و فروش نفت خام، منجر به مقابله با تحریم‌های نفتی از سوی آمریکا نیز شود. تحریم صنعت نفت و بخش انرژی ذیل تحریم‌های جامع آمریکا علیه ایران (Iran Sanctions Act) آیسا، قرار دارد. این تحریم‌ها مستقیما با هدف کاهش صادرات نفت خام ایران، فروش این محصول را مورد هدف قرار داده است؛ بنابراین به نظر می‌رسد راه‌اندازی بورس نفت قادر باشد گامی هرچند کوچک در کاهش تاثیرگذاری قانون تحریم‌های ایالات متحده آمریکا بردارد.

سابقه راه‌اندازی بورس نفت در دنیا – البته نه به شکل مدرن امروزی آن – به دهه 80 میلادی بازمی‌گردد. در سال 1983 اولین بورس نفتی دنیا ( NYMEX) در ایالات متحده آمریکا شکل گرفت. تا نیمه اول دهه 80 میلادی، معاملات نفت خام براساس قیمت‌های شناور و عرضه و تقاضای بازار انجام نمی‌شد، اما رفته‌رفته بورس نفت به منظور تنظیم بازار شکل امروزی خود را پیدا کرد. بعد از آن بازارهای دیگر بین‌المللی همچون لندن(IPE)، سنگاپور(SGX) و هند (NCDEX) نیز وارد عرصه معاملات نفت و انرژی شدند. سابقه مطالعات و اجرای بورس نفت در ایران پس از انقلاب اسلامی، به سال 1386 و تاسیس بورسی برای معاملات نفتی بازمی‌گردد که به مثابه فاز اول، عرضه محصولات نفتی و پتروشیمی در آن، آغاز شد. پس از آن در خرداد ماه 1390 با تصویب شورای‌عالی بورس و اوراق بهادار، بورس انرژی به عنوان چهارمین بازار بورس کشور، رسما با عرضه حامل‌های انرژی و مشتقات نفتی، شروع به کار کرد.

حال، به منظور اجرای بند(ح) ماده 4 برنامه ششم توسعه و همچنین پیادهسازی بند 13 سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی ابلاغی مقام معظم رهبری مبنی بر ایجاد تنوع در شیوه‌های فروش نفت و مشارکت بخش خصوصی، شرکت ملی نفت ایران، ششم آبانماه اقدام به عرضه یک میلیون بشکه نفت خام در بورس انرژی کرد. عامل شتاب‌دهنده در عملیاتی‌سازی این تصمیم پس از اعلام عمومی معاون اول ریاست‌جمهوری، نتایج مطالعات انجام شده روی این پروژه، به مثابه راهی برای مقابله با تحریم‌های نفتی غرب، در کنار دیگر فواید مثبت آن بود.

با تاسی از شیوه‌های متنوع فروش نفت خام و با هدف شفاف‌سازی قیمت‌ها، عرضه این محصول در بورس انرژی آغاز شد. بسیاری بر این باورند که بورسنفتی اولا با تسهیلگری شرایط فروش اعم از امکان خرید حداقل 35هزار بشکه، کنشگری بخش خصوصی را افزایش می‌دهد. همچنین شرکت ملی نفت ایران، با چارچوب‌بندی روش‌های قانونی مختلف علاوه بر ضمانت بانکی، تلاش دارد از تکرار هرگونه بدهی‌های خارجی به این شرکت جلوگیری کند. علاوه بر این، طبق قانون، اسامی خریداران محرمانه بوده و افشا نخواهد شد.

منتقدین این پروژه براین باورند که با توجه به سابقه بورس نفتی کیش، عرضه در بورس انرژی کشور کماکان ابهاماتی تکنیکی وجوددارد. آنان معتقدند باتوجه به دو نرخی بودن ارز در کشور، نحوه محاسبه 80درصد مبلغ قرارداد که به صورت ارزی است، چگونه خواهد بود؟ همچنین، مدیریت بازار به منظور جلوگیری از بهره رانت‌جویان از مابه‌التفاوت قیمت ارز نیز دغدغه دیگر منتقدان است. نکته دیگر که در واقع یکی از مهمترین دلایل ذکرشده پیرامون بورسی شدن نفت خام است، به مقابله با تحریم‌های نفتی بازمی‌گردد، چراکه به زعم منتقدین، تحریم‌ها شامل نفت خام ایران است و نه شرکت ملی نفت ایران. از آنجا که هر نفت خامی دارای شناسامه است، بنابراین محصول ایران قابل شناسایی و ردیابی خواهد بود.

پیرامون انتقادهای یاد شده لازم به مرور است که طبق اعلام شرکت ملی نفت ایران، نحوه فروش به صورت 20 درصد ریالی و 80 درصد ارزی بر مبنای نرخ تسعیر ارز سامانه سنا و میانگین نهایی محموله محاسبه خواهد شد.  همچنین در خصوص تحریم نفت خام، این محصول پس از فروش و انتقال مالکیت به بخش خصوصی، نمونه‌گیری از آن مطابق روال مالوف، عملی مغایر قوانین بین‌المللی است؛ بنابراین با این شیوه متنوع فروش و امکان خرید برای انواع متقاضیان و بدون درنظرداشتن محدودیت بزرگی محموله، خریداران، منحصر به مشتریان همیشگی شرکت ملی نفت ایران نبوده و مقاصد نیز (به غیر از رژیم صهیونیستی)، گوناگون و بدون محدودیت خواهد بود. البته با احکام معافیتی جاری هشت کشور از تحریم‌های مالی به سبب معامله با ایران، این نکته با مانعی مواجه نخواهد بود. به نظر می‌رسد علیرغم نظر منتقدان این پروژه، عرضه و فروش نفت خام در بورس نه تنها به شفافیت معامله و قیمت‌ها کمک خواهد کرد بلکه در روند مقابله با تحریم‌های اعمالی علیه فروش و صادرات نفت خام، مفید عمل خواهد کرد.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
یک سوال ساده؛ واگذاری‌ها و خصوصی‌سازی تحت لوای اصل مترقی 44 قانون اساسی با چه هدفی از اواخر دهه 80 تا به امروز صورت گرفته است؟
شینا انصاری، مدیرکل دفتر پایش فراگیر سازمان حفاظت محیط زیست/ بر اساس ماده ۱۸ «قانون هوای پاک»، وزارت نفت مکلف است تا سه سال پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون، سوخت تولیدی کشور را شامل بنزین، نفت‌ گاز، نفت کوره و نفت سفید را مطابق با استاندارد ملی عرضه کند.
محسن حائری‌نژاد، کارشناس تحقیق و توسعه شرکت راه‌اندازی و بهره‌برداری صنایع نفت (OICO)/ ایران یکی از منابع مهم انرژی در دنیا به شمار می‌رود و وجود میدان‌های عظیم نفتی و گازی ایران را به یکی از کشورهای ژئوپلتیک در منطقه تبدیل کرده است.

يادداشت
علی مبینی‎دهکردی، رئیس موسسه مطالعات بین‎المللی انرژی/ اگر نظام پژوهشی نتواند مشکل صنعت نفت را حل کند، باید در اهداف، ماموریت و فرآیندهای کاری خود بازنگری کند.
پویا نعمت‌اللهی/ در خبرها آمده بود که رئیس صندوق توسعه‌ ملی ضمن بازدید از چند طرح صنعت نفت در منطقه‌ ویژه اقتصادی انرژی پارس، بر ضرورت تامین اعتبار این طرح‌ها از محل صندوق تاکید کرده است.
علی بابایی، کارشناس انرژی/ گرچه افزایش قیمت انرژی در کاهش مصرف آن موثر است، اما این عامل برای کاهش مصرف به تنهایی کافی نیست و راه‌حل‌های غیرقیمتی نیز برای کاهش مصرف انرژی وجود دارد.
محمدعلی خطیبی، مدیر سابق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت/ با عرضه نفت در بورس می توان به ظرفیت صادرات نفت کشور اضافه شود؛ البته باید در آن زمینه خیلی جدی‏تر عمل کنیم.
صادق مردانی، کارشناس انرژی/ دو تغییر اعمال شده در اطلاعیه جدید شرکت ملی نفت برای فروش نفت در بورس در جذب مشتری و سهولت انجام امر موثر است، اما نباید از آن انتظار معجزه داشت.
گفتمان
تنها حمایتی که ما لازم داریم این است که کارفرمایان محترم مطالبات را سر موعد پرداخت کنند. متاسفانه در حال حاضر مطالباتی داریم که از اسفند ۹۴ تا به امروز مانده است و هنوز پرداخت نشده است.
مزیت‌هایی از جمله بازار گسترده فروش، حجم کم محموله‌ها و تبادلات مالی خرد فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام موجب می‌شود که تحریم فروش فراورده به راحتی تحریم نفت خام صورت نپذیرد.
ایران با وجود منابع غنی نفت بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را حتی نسبت به کشورهای نفت‌خیز دارد.
دو عضو اوپک، سردمداری جهانی ضدیت با ایران را در بازار نفت به‌عهده گرفته‌اند. این کاملا روشن است. این کار نه در عالم همسایگی و نه در عالم همکاری، صحیح نیست.
حسن خسروجردی، رییس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی/ درباره مانع اصلی فروش نفت در بورس بایستی گفت: وزارت نفت توقع دارد بر خلاف رویه‌های جهانی در ازای فروش نفت خام به بخش خصوصی، بهای محموله را در موعد تحویل و به صورتی نقدی دریافت کند.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :