Daneshenaft logo
جمعه 2 فروردین ماه 1398 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 18 آبان ماه 1397 | کد مطلب : 12460
رینگ صادراتی انرژی و کاهش اثربخشی آیسا
دکتر مهدخت ذاکری، مدیر بین‌الملل ستاد انرژی معاونت علمی ریاست جمهوری/ عرضه نفت خام در رینگ صادراتی بورس انرژی را می‌توان یکی از رویدادهای بااهمیت در عرصه تحولات اخیر بازار انرژی قلمداد کرد.

 

موضوعی که به مناظره‌ای میان کارشناسان و صاحبنظران این حوزه تبدیل شده است، چرا که برخی معتقدند بورسی شدن نفت علاوه بر سایر مزایای این تصمیم همچون شفافیت قیمت‌ها، می‌تواند به مثابه شیوه نوین عرضه و فروش نفت خام، منجر به مقابله با تحریم‌های نفتی از سوی آمریکا نیز شود. تحریم صنعت نفت و بخش انرژی ذیل تحریم‌های جامع آمریکا علیه ایران (Iran Sanctions Act) آیسا، قرار دارد. این تحریم‌ها مستقیما با هدف کاهش صادرات نفت خام ایران، فروش این محصول را مورد هدف قرار داده است؛ بنابراین به نظر می‌رسد راه‌اندازی بورس نفت قادر باشد گامی هرچند کوچک در کاهش تاثیرگذاری قانون تحریم‌های ایالات متحده آمریکا بردارد.

سابقه راه‌اندازی بورس نفت در دنیا – البته نه به شکل مدرن امروزی آن – به دهه 80 میلادی بازمی‌گردد. در سال 1983 اولین بورس نفتی دنیا ( NYMEX) در ایالات متحده آمریکا شکل گرفت. تا نیمه اول دهه 80 میلادی، معاملات نفت خام براساس قیمت‌های شناور و عرضه و تقاضای بازار انجام نمی‌شد، اما رفته‌رفته بورس نفت به منظور تنظیم بازار شکل امروزی خود را پیدا کرد. بعد از آن بازارهای دیگر بین‌المللی همچون لندن(IPE)، سنگاپور(SGX) و هند (NCDEX) نیز وارد عرصه معاملات نفت و انرژی شدند. سابقه مطالعات و اجرای بورس نفت در ایران پس از انقلاب اسلامی، به سال 1386 و تاسیس بورسی برای معاملات نفتی بازمی‌گردد که به مثابه فاز اول، عرضه محصولات نفتی و پتروشیمی در آن، آغاز شد. پس از آن در خرداد ماه 1390 با تصویب شورای‌عالی بورس و اوراق بهادار، بورس انرژی به عنوان چهارمین بازار بورس کشور، رسما با عرضه حامل‌های انرژی و مشتقات نفتی، شروع به کار کرد.

حال، به منظور اجرای بند(ح) ماده 4 برنامه ششم توسعه و همچنین پیادهسازی بند 13 سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی ابلاغی مقام معظم رهبری مبنی بر ایجاد تنوع در شیوه‌های فروش نفت و مشارکت بخش خصوصی، شرکت ملی نفت ایران، ششم آبانماه اقدام به عرضه یک میلیون بشکه نفت خام در بورس انرژی کرد. عامل شتاب‌دهنده در عملیاتی‌سازی این تصمیم پس از اعلام عمومی معاون اول ریاست‌جمهوری، نتایج مطالعات انجام شده روی این پروژه، به مثابه راهی برای مقابله با تحریم‌های نفتی غرب، در کنار دیگر فواید مثبت آن بود.

با تاسی از شیوه‌های متنوع فروش نفت خام و با هدف شفاف‌سازی قیمت‌ها، عرضه این محصول در بورس انرژی آغاز شد. بسیاری بر این باورند که بورسنفتی اولا با تسهیلگری شرایط فروش اعم از امکان خرید حداقل 35هزار بشکه، کنشگری بخش خصوصی را افزایش می‌دهد. همچنین شرکت ملی نفت ایران، با چارچوب‌بندی روش‌های قانونی مختلف علاوه بر ضمانت بانکی، تلاش دارد از تکرار هرگونه بدهی‌های خارجی به این شرکت جلوگیری کند. علاوه بر این، طبق قانون، اسامی خریداران محرمانه بوده و افشا نخواهد شد.

منتقدین این پروژه براین باورند که با توجه به سابقه بورس نفتی کیش، عرضه در بورس انرژی کشور کماکان ابهاماتی تکنیکی وجوددارد. آنان معتقدند باتوجه به دو نرخی بودن ارز در کشور، نحوه محاسبه 80درصد مبلغ قرارداد که به صورت ارزی است، چگونه خواهد بود؟ همچنین، مدیریت بازار به منظور جلوگیری از بهره رانت‌جویان از مابه‌التفاوت قیمت ارز نیز دغدغه دیگر منتقدان است. نکته دیگر که در واقع یکی از مهمترین دلایل ذکرشده پیرامون بورسی شدن نفت خام است، به مقابله با تحریم‌های نفتی بازمی‌گردد، چراکه به زعم منتقدین، تحریم‌ها شامل نفت خام ایران است و نه شرکت ملی نفت ایران. از آنجا که هر نفت خامی دارای شناسامه است، بنابراین محصول ایران قابل شناسایی و ردیابی خواهد بود.

پیرامون انتقادهای یاد شده لازم به مرور است که طبق اعلام شرکت ملی نفت ایران، نحوه فروش به صورت 20 درصد ریالی و 80 درصد ارزی بر مبنای نرخ تسعیر ارز سامانه سنا و میانگین نهایی محموله محاسبه خواهد شد.  همچنین در خصوص تحریم نفت خام، این محصول پس از فروش و انتقال مالکیت به بخش خصوصی، نمونه‌گیری از آن مطابق روال مالوف، عملی مغایر قوانین بین‌المللی است؛ بنابراین با این شیوه متنوع فروش و امکان خرید برای انواع متقاضیان و بدون درنظرداشتن محدودیت بزرگی محموله، خریداران، منحصر به مشتریان همیشگی شرکت ملی نفت ایران نبوده و مقاصد نیز (به غیر از رژیم صهیونیستی)، گوناگون و بدون محدودیت خواهد بود. البته با احکام معافیتی جاری هشت کشور از تحریم‌های مالی به سبب معامله با ایران، این نکته با مانعی مواجه نخواهد بود. به نظر می‌رسد علیرغم نظر منتقدان این پروژه، عرضه و فروش نفت خام در بورس نه تنها به شفافیت معامله و قیمت‌ها کمک خواهد کرد بلکه در روند مقابله با تحریم‌های اعمالی علیه فروش و صادرات نفت خام، مفید عمل خواهد کرد.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
سال 97 را در حالی سپری می‌کنیم که اقتصاد ایران روزهای سختی را سپری می‌کند. عمده دلیل آن هم به خروج آمریکای بدعهد از برجام و عدم اجرای تعهدات از سوی اروپا در این معاهده بین‌المللی بوده است.
محمدعلی فرحناکیان، مدیرکل دفتر راهبری و نظارت بر تولید برق وزارت نیرو/ پس از این که بررسی‌های علمی در دهه ۷۰ میلادی نشان داد که انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های انسانی، منشا بروز خطراتی برای محیط زیست و زندگی است، حساسیت‌هایی در این زمینه ایجاد شد، به شکلی که اولین کنفرانس تغییرات آب و هوایی سال ۱۹۷۹ توسط سازمان ملل برگزار شد.
بر اساس برنامه‌ریزی‌ها قرار شده که در افق ۲۰ ساله، برنامه جامع انرژی ایران تدوین و با تهیه این برنامه، جایگاه تجدیدپذیرها ارتقا یابد چراکه طبق تحقیقات، پتانسیل‌های بالایی برای توسعه این انرژی در ایران وجود دارد و نگاه دولت نیز به توسعه تجدیدپذیرها بسیار روشن است.

يادداشت
ژما جواهری‌پور، مدیر پروژه آموزش بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان مدارس/ جمعیت ۱۳ میلیون نفری دانش آموزان در کشور به‌عنوان تصمیم‌گیران و مسئولان آینده با آموزش مناسب می‌توانند رعایت نکردن استانداردهای انرژی و بالا بودن سرانه مصرف انرژی در ایران را برطرف کنند.
محمدعلی قدیری/ صادرات نفت‌خام در سالیان متمادی و تزریق درآمد آن به بودجه عمومی کشور، از دید اغلب کارشناسان به بلای جان اقتصاد ایران تبدیل شده‌است.
محمدجواد نوفرستی، رییس انجمن جامعه ایمن و عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا/ بحث اصلاح تعرفه برق مشترکان پرمصرف ماه‌هاست مطرح و هر بار نیز وزیر نیرو از تصویب قریب الوقوع آن می‌دهد و هر بار تاریخ این تصمیم از سوی دولت به عقب می‌افتد.
سعید رفیعی‌فر، دبیرکل اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی/ میزان صادرات اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی در سال ۱۳۹۶ شامل محصولاتی مانند قیر، پارافین، روغن و برخی از محصولات پتروشیمی می‌شود، حدود ۶.۵ میلیارد دلار بود.
احمد محبی، کارشناس انرژی/ روسیه در حالی تکمیل خط لوله گاز نورد استریم ۲ را پیش از پایان سال ۲۰۱۹ اعلام کرده که با توجه به عملکرد وزارت نفت، ورود ایران به بازارهای صادراتی گاز به این زودی‌ها به سرانجام نخواهد رسید.
گفتمان
انجام خرید یا عقد قرارداد با گروه تخصصی IRSYSTEM ، ضمن بهره مندی از کالایی درجه یک و در سطح جهانی، آغازی است بر تعهدی مستمر که طی برنامه زمانبندی دقیق اجرا شده و پس از استقرار اولیه سامانه با ارائه خدمات آموزشی و پشتیبانی فنی و گارانتی معتبر در راستای جلب رضایت مشتریان و کارفرمایان تکمیل خواهد شد.
درخواست و انتظار من از مقام عالی وزارت نفت این است که سازمان بهداشت و درمان بیشتر حمایت شود و بیشتر مورد توجه باشد و خدمات عزیزان و همکاران ما بیشتر دیده شود.
تنها حمایتی که ما لازم داریم این است که کارفرمایان محترم مطالبات را سر موعد پرداخت کنند. متاسفانه در حال حاضر مطالباتی داریم که از اسفند ۹۴ تا به امروز مانده است و هنوز پرداخت نشده است.
مزیت‌هایی از جمله بازار گسترده فروش، حجم کم محموله‌ها و تبادلات مالی خرد فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام موجب می‌شود که تحریم فروش فراورده به راحتی تحریم نفت خام صورت نپذیرد.
ایران با وجود منابع غنی نفت بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را حتی نسبت به کشورهای نفت‌خیز دارد.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :