Daneshenaft logo
چهارشنبه 1 آبان ماه 1398 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
شنبه 23 شهریور ماه 1398 | کد مطلب : 23331
دانش نفت بررسی می‌کند؛
پتروپالایشگاه‌ها؛ طرحی هوشمندانه و ضد تورم
محسن آقایی/ طرح ساخت پتروپالایشگاه‌ها که به تصویب مجلس رسیده، در صورت تصویب آیین نامه اجرایی در دولت، بعنوان یک طرح ضد تورمی، می تواند بخشی از نقدینگی را به سمت تولید هدایت کرده و باعث تولید ثروت شود.

 

آئین نامه پتروپالایشگاهها در حال نگارش است و به زودی وضعیت ۳۶۰ هزار بشکه ای خوراک مجموعه سیراب مشخص می شود. این بخشی از سخنان بیژن زنگنه، وزیر نفت در حاشیه چهارمین همایش مسئولیت های اجتماعی وزارت نفت است که نشان می دهد عزم وی برای ساخت پتروپالایشگاه ها جدی به نظر می رسد.

طرح ساخت پتروپالایشگاه ها که به تصویب مجلس رسیده، در صورت تصویب آیین نامه اجرایی در دولت، بعنوان یک طرح ضد تورمی، می تواند بخشی از نقدینگی را به سمت تولید هدایت کرده و باعث تولید ثروت شود. آری! مجلس، پای کار ساخت پالایشگاه به طور جدی ایستاده است. طرح «افزایش ظرفیت پالایشگاه‌های میعانات گازی و نفت خام با استفاده از سرمایه‌های مردمی» در ۲ تیرماه امسال در صحن علنی مجلس مطرح شد و با رأی قاطع نمایندگان خانه ملت کلیات آن به تصویب رسید. سپس در بررسی جزئیات به دلیل برخی ابهامات درباره نحوه اعطای تنفس خوراک به کمیسیون انرژی ارجاع داده شد. پس از بحث و بررسی اعضای کمیسیون انرژی، این طرح بار دیگر در صحن علنی مجلس مطرح شد و پس از برخی اصلاحات جزئی، جزئیات طرح نیز توسط بهارستانی‌ها به تصویب رسید. پس از تصویب کلیات و جزئیات این طرح در صحن علنی مجلس حال نوبت وزارت نفت است که آئین‌نامه اجرایی آن را ظرف دو ماه در هیئت وزیران به تصویب برساند تا ساخت پالایشگاه در کشور وارد فاز عملیاتی شود. این امید وجود دارد که در فرصت ایجاد شده در تحریم بتوانیم با ساخت پالایشگاه و تولید فرآورده معضل یک قرن اخیر اقتصاد کشور یعنی خام‌فروشی نفت را حل کنیم و گام بلندی در راستای رونق تولید برداریم. طرح ساخت پتروپالایشگاه ها بدون شک راهبردی هوشمندانه برای بی‌اثر کردن تحریم‌ها خواهد بود. در همین حال، مرکز پژوهش‌های مجلس هم ضمن حمایت از تصویب طرح افزایش ظرفیت پالایشگاه های میعانات گازی و نفت خام با استفاده از سرمایه گذاری مردمی اعلام کرد: طرح پیشنهادی بر مبنای اعطای تنفس خوراک می‌تواند منابع مورد نیاز برای تبدیل نفت خام به فرآورده در داخل کشور را فراهم سازد. مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی با انتشار گزارشی با عنوان «اظهارنظر کارشناسی درباره طرح افزایش ظرفیت پالایشگاه های میعانات گازی و نفت خام با استفاده از سرمایه گذاری مردمی» با حمایت از تصویب این طرح اعلام کرد: افزایش ظرفیت فرآورش نفت و میعانات گازی به اندازه تمام نفت و میعانات گازی تولیدی در کشور، استراتژی هوشمندانه برای بی اثر کردن تحریم ها و ایجاد اشتغال در کشور است. از مجموع 3.9 میلیون بشکه نفت خام تولید شده از میادین نفت کشور، 1.7 میلیون بشکه (معادل 42 درصد) در داخل کشور به عنوان خوراک واحدهای پالایشگاهی استفاده شده و توان صادرات 2.2 میلیون بشکه باقیمانده به صورت خام به خارج از کشور وجود دارد. اما توسعه ظرفیت پالایشگاهی و پتروپالایشگاهی کشور با برخی مشکلات مواجه است که موجب طولانی شدن دوره ساخت معدود طرح‌های مورد برنامه شده است. از بین تمامی مشکلات، مشکل «تأمین مالی» و «به ثمر نرسیدن فاینانس‌های خارجی» را می توان مهمترین مانع توسعه طرحهای پالایشی و پتروپالایشی دانست. به همین منظور در این طرح به ارائه روشی برای تأمین مالی داخلی پروژه‌های مذکور به کمک منابع مردمی از طریق «اعطای تنفس خوراک» پرداخته شده است». این در حالی است که استفاده از نقدینگی سرگردان برای تکمیل پتروپالایشگاه‌ها ضروری است. وابستگی صنعت خصوصاً صنعت نفت کشور به فاینانس خارجی برای تأمین مالی پروژه‌های توسعه‌ای، به دلیل ضعف روش‌های تأمین مالی داخلی و مردمی است. با توجه به شرایط فعلی کشور و لزوم هدایت نقدینگی به سمت فعالیتهای مولد، جذب سرمایه مورد نیاز برای توسعه این پتروپالایشگاهها از منابع خرد و نیمه‌خرد مردمی، موجب می‌شود که بخشی از نقدینگی سرگردان موجود در کشور که صرف سوداگری در بازار مسکن، خودرو، ارز و طلا می‌شود در راستای اینگونه فعالیتهای مفید تولیدی قرار گیرد. بر این اساس، همانطور که اشاره شد، یکی از نقاط ضعف اقتصاد ایران را می‌توان وابستگی بودجه دولت به درآمدهای حاصل از خام‌فروشی نفت دانست. این نقطه ضعف این فرصت را به آمریکا و متحدانش داده تا با اعمال تحریم‌های نفتی و ایجاد محدودیت بر صادرات نفت ایران بر معیشت مردم فشار آورده و جمهوری اسلامی ایران را وادار به تغییر رفتار سیاسی کند. به همین دلیل گذر از خام‌فروشی نفت و حرکت به سمت توسعه صنایع پالایشی و تولید و صادرات فرآورده‌های نفتی به یک ضرورت در اقتصاد ایران تبدیل شده است. در همین حال، کارشناسان معتقدند راهکار اصولی بی‌اثرکردن تحریم‌های نفتی آمریکا، صادرات فرآورده‌های نفتی به جای نفت خام است؛ زیرا بازارهای متنوع فرآورده‌های نفتی در دنیا و وجود مشتریان زیاد نسبت به نفت خام و روش‌های متنوع انتقال فرآورده امکان شناسایی و تحریم‌پذیری آنها را بسیار کاهش می‌دهد. همچنین صادرات فرآورده برخلاف نفت خام در قالب محموله‌های کوچک امکان‌پذیر است؛ بنابراین حجم تراکنش‌های بانکی نیز تا حد ممکن کوچک می‌شود. در نتیجه علاوه بر دور زدن تحریم‌های نفتی، حتی امکان تحریم‌پذیری پول حاصل از فروش فرآورده‌های نفتی ایران در سیستم هوشمند بانکی نیز به شدت کم می‌شود. نمونه بارز این موضوع عملکرد پتروشیمی‌های کشور در این حوزه است که با وجود تحریم‌های نفتی و بانکی، هم می‌توانند فرآورده‌های خود را صادر کنند و هم ارز حاصل از فروش را به راحتی وارد کشور کنند. ساخت پالایشگاه و تولید فرآورده به سه عامل نیروی انسانی متخصص، تکنولوژی و تأمین مالی بستگی دارد. در بحث نیروی انسانی متخصص به مدیران پروژه و پیمان‌کاران دارای دانش فنی نیاز است. تکنولوژی نیز شامل دانش فنی و تجهیزات فرآیندی می‌شود. وجود دو عامل ذکر شده شرط لازم برای ساخت پالایشگاه است اما این دو عامل زمانی می‌تواند به کار آید که تأمین مالی ساخت این واحدها به موقع انجام شود، زیرا ساخت یک واحد پالایشی ۲۵۰ هزار بشکه‌ای به حدود ۵ میلیارد دلار سرمایه نیاز دارد که رقم بزرگی محسوب می‌شود. در داخل کشور دو عامل اول یعنی نیروی انسانی متخصص و تکنولوژی ساخت موجود است. به اعتقاد کارشناسان، مانع جدی در مسیر پالایشگاه‌سازی در ایران، تأمین مالی ساخت این واحدها است. در گذشته برای حل مشکل تأمین مالی دو راهکار مورد استفاده قرار می‌گرفت. راهکار اول جذب سرمایه خارجی (فاینانس) از کشورهای اروپایی بود که پس از تحریم‌های سال ۹۰ دیگر محقق نشد. بعد از برجام نیز هر چند فضا برای مذاکره و انعقاد قرارداد با شرکت‌های بزرگ نفتی فراهم شد اما به دلیل رفتار دوگانه آمریکا در قبال ایران و وجود منافع این شرکت‌ها در ایالات متحده، با وجود اعطای امتیازات فراوان، این شرکت‌ها حاضر به سرمایه‌گذاری در ایران نشدند. راهکار دوم سیاست تخفیف خوراک به پالایشگاه‌ها بود. بدین صورت که اگر بخش خصوصی با کمک سرمایه‌های مردمی پالایشگاه بسازد به او تخفیف ۱۰ درصدی در خوراک داده می‌شد تا سوددهی طرح بالا رفته و برای جذب سرمایه داخلی جذابیت ایجاد شود. اما این روش به دلیل دوره طولانی مدت بازگشت سرمایه و سود کم برای جذب سرمایه‌های خرد مردمی و بخش خصوصی مناسب نبود و نتوانست انتظارات وزارت نفت در این حوزه را برآورده کند. در نتیجه مشکلات مربوط به تأمین مالی واحدهای پالایشی باعث شد سهل‌انگاری زیادی در توسعه و ساخت پالایشگاه در داخل کشور صورت گیرد. در این راستا کمیسیون انرژی مجلس پاییز سال گذشته طرحی با عنوان «افزایش ظرفیت پالایشگاه‌های میعانات گازی و نفت خام با استفاده از سرمایه‌های مردمی» را تصویب کرد. ایده اصلی این طرح برای حل مشکل تأمین مالی، اعطای تنفس خوراک به پالایشگاه‌ها برای جذب سرمایه‌های مردمی است. در روش تنفس خوراک در سال اول و دوم بهره‌برداری طرح، خوراک به صورت رایگان به پالایشگاه داده می‌شود؛ بدین صورت سوددهی طرح در دو سال ابتدایی بسیار بالا رفته به طوری که اصل پول به علاوه سود سالیانه ۴۰ درصد به سرمایه‌گذاران بازمی‌گردد؛ در حالی که آنها همچنان سهام‌دار آن پالایشگاه باقی می‌مانند. سپس اقساط دو سال تنفس خوراک طی ۱۰ سال بعد از روی سود سالیانه پالایشگاه کم می‌شود. بعد از بازگشت مجدد تحریم‌های نفتی، میزان صادرات نفت خام و میعانات گازی کشور از ۲.۵ میلیون بشکه در روز کاهش داشته است. در نتیجه وزارت نفت به اجبار تولید نفت راه کاهش داده است که این موضوع به میادین نفتی کشور آسیب جدی زده و تولید صیانتی میادین را کاهش می‌دهد. همچنین در حال حاضر کشور با تولید مازاد ۲۰۰ هزار بشکه میعانات گازی روبرو است که به دلیل نیاز کشور به گاز نمی‌توان مانند نفت جلوی استخراج آن را گرفت و به همراه گاز از میادین گازی کشور خارج می‌شود. در نتیجه ممکن است برای ذخیره‌سازی میعانات حتی کشتی از سایر کشورها کرایه کنیم که تبعات اقتصادی سنگینی برای کشور دارد. با اجرای ایده تنفس خوراک، آن بخشی از تولید نفت خام و میعانات گازی که با کاهش تکلیفی همراه بوده یا در کشتی‌ها ذخیره سازی می‌شود به صورت یک وام ۱۲ ساله به پالایشگاه‌ها داده می‌شود تا سرمایه‌گذاران اصل و سود پول خود را در کمترین زمان ممکن دریافت کنند. بنابراین به نظر می‌رسد این مدل برای جذب سرمایه‌های خرد و نیمه‌خرد مردمی مناسب است. درباره فواید این طرح بایستی گفت: قطعاً این طرح یک طرح ضد تورم هست چون بخشی از عظیمی از نقدینگی کشور را به سمت تولید هدایت می‌کند، طرحی است که باعث ایجاد تولید ثروت در کشور می‌شود چون ارزش افزوده را ایجاد می‌کند و ثروت زیادی در کشور به جای خام فروشی نفت وارد کشور می‌شود اشتغال زیادی برای کشور به همراه دارد. در مورد توجیه اقتصادی و سوددهی این طرح نیز بایستی گفت: امروزه دنیا به سمت ادغام فرآیندهای پالایش و پتروشیمی در مجتمع‌های پتروپالایشگاهی حرکت کرده است که از صرفه اقتصادی بالاتری نسبت به پالایشگاه برخوردارند. فرآورش نفت خام در یک پتروپالایشگاه شامل تبدیل نفت خام در فرآیندهای پالایشی به مشتقات سوختی از جمله بنزین، گازوئیل، سوخت جت و نفت کوره است، اما از محصولاتی نظیر LPG و نفتا هم می‌توان برای توسعه بخش پتروشیمیایی این واحدها بهره برد و دهها محصول پتروشیمیایی در این زمینه تولید کرد. هم‌اکنون با افتتاح پالایشگاه ستاره خلیج فارس ایران در تمام فرآورده‌های پالایشی از جمله بنزین خودکفا شده است، در مورد نفت کوره ما از اول انقلاب صادرات داشتیم، اما در مورد سایر فرآورده‌ها، در سال های اخیر با توجه به توسعه برداشت گاز از میدان پارس جنوبی و جایگزینی گاز با خوراک نیروگاه‌ها، گازوئیل نیز صادراتی شده است. با گازرسانی به روستاها در مورد نفت سفید و LPG نیز صادرکننده شده‌ایم، بنابراین واحدهای جدید پتروپالایشی که در ایران ساخته شود، لازم نیست محصولات خود را با قیمت‌های یارانه‌ای و قیمت‌های تکلیفی وزارت نفت به داخل بدهند. این پتروپالایشگاه‌ها می‌توانند با اقتصاد آزاد محصولات خود را صادرات کنند، بنابراین مشکل زیان‌دهی پالایشگاه‌های قدیمی را نخواهند داشت. از طرفی این واحدها از بازار منطقه‌ای خوبی نیز برخوردار هستند. محصولاتی مثل بنزین امروزه نیاز شدید کشورهای عراق، افغانستان، پاکستان و هند است. بنابراین پتروپالایشگاه های مذکور از سوددهی خوبی برخوردارند، زیرا اولا اقتصاد پتروپالایشگاه در مقایسه با اقتصاد پالایشگاه متفاوت و خیلی بهبود یافته است و ثانیا این واحدها بازار منطقه‌ای و اقتصاد آزاد خواهند داشت. درباره تاثیر مثبت این روش بر مسائل پولی و مالی بین‌المللی کشور بایستی گفت: این روش موجب گستردگی بیشتر ارتباطات تجاری با کشورهای منطقه می‌شود که می‎‌توان با استفاده از روش‌هایی همچون تهاتر با کالاهای دیگر این موضوع را حل نمود. بر این اساس، مسئولان کشور خصوصا وزارت نفت نباید تنها به دنبال راهکارهای کوتاه‌مدت و غیراصولی باشند، چرا مسئولان وزارت نفت و نمایندگان مجلس شورای اسلامی فقط به راهکارهای کوتاه مدت برای مقابله با تحریم‌ها و مشکلات اقتصادی فکر می‌کنند. در واقع ما تا یک سال آینده مشکلات تحریمی نخواهیم داشت، چراکه در گذشته نیز از شروع تحریم‌ که سال 89 بود تا اثرگذاری اصلی آن که سال 91 بود، بیش از یک سال به طول انجامید که با توجه به این مسئله، در این مدت علاوه‌بر روش‌های کوتاه مدت صادرات نفت خام، می توان به عنوان یک روش جایگزین و اصولی به آماده سازی ظرفیت‌ها برای توسعه پتروپالایشگاه‌ها نیز فکر کرد. متاسفانه در این زمینه با ضعف رگولاتوری دولت و همچنین بی‌عملی مجلس روبه رو هستیم که موجب شده در سال‌های اخیر به سمت توسعه پالایشگاهی نرویم.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
وضع بازار نفت برای تولیدکنندگانش خوب نیست، گویی خاک مرده بر آن پاشیده‌اند. نفت حتی زور ندارد خود را از 60 دلار بکند، چه برسد به اینکه ما تصور کنیم عدد طلای سیاه سه رقمی شود.
استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر و به ویژه انرژی خورشیدی در ایران اگرچه تا پیش از این چندان جدی گرفته نمی‌شد، اما تقاضا برای احداث این نوع نیروگاه‌ها حتی در پشت بام منازل با شیب ملایم در حال افزایش است تا رفته‌رفته این انرژی را از انرژی لوکس به ضرورتی اقتصادی تبدیل کند.
محمدرضا صدیقی، مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران/ شرکت ملی گاز ایران بنا بر ذات ماموریت‌های خود، شرکتی دوستدار و حامی محیط زیست محسوب می‌شود.

يادداشت
در حالی که شرکت‌های نفتی بین‌المللی از خودروهای برقی و شبکه شارژ آن ها استقبال کرده‌اند اما شرکت نفتی دولتی آرامکوی سعودی هنوز روی تقاضا برای نفت در بخش حمل و نقل حساب می‌کند.
نیروگاه‌های تولید برق متصل به شبکه سراسری گاز، سالانه حدود ۴میلیارد لیتر گازوئیل مصرف می‌کنند. درشرایط تحریم نفتی می‌توان با جایگزینی گاز بجای گازوئیل در نیروگاه‌ها،مازاد گازوئیل را صادرکرد.
از روز (۲۱ مهرماه) که خبر کشف میدان گازی جدیدی در کشور با نام «ارم» اعلام شد، فارغ از اطلاع‌رسانی گسترده، برخی نگاه‎های گاه بی‎تفاوت نسبت به این کشف توجهم را جلب کرده است که اغلب هم در این تک‎جمله نمود پیدا می‎کند «فقط به اندازه یک فاز پارس جنوبی است».
در حال حاضر بنزین در کشورهای همسایه ایران با چند برابر نرخ بنزین ایران خرید و فروش می‌شود؛ با این حال بسیاری از مسوولان نفتی و کارشناسان حوزه انرژی بر سر لزوم اصلاح قیمت این فرآورده نفتی اتفاق نظر دارند.
مهندس بیژن زنگنه، وزیر نفت/ ورود آمریکا به بازار گاز در حال تبدیل شدن به پارامتر بسیار تعیین‌کننده‌ و تاثیرگذار در تغییر جغرافیای انرژی جهان است.
گفتمان
همیشه سیاست چند قدم جلوتر از اقتصاد پیش رفته و برای آن تصمیم‌‌گیری کرده است. به طوری که جایی برای رقابت میان عرصه‌های صنعتی وجود ندارد.
با توجه به رشد مصرف، تولید متانول ایران تا چهار سال آینده به بیش از ۲۵ میلیون تن خواهد رسید که چین و آمریکا هم بیشتر از این میزان تولید خواهند کرد، اما به همان میزان که تولید افزایش می‌یابد، رشد مصرف هم بالا خواهد رفت.
من فضا را باز نمی‌کنم که یکسری بیایند دوباره بابک زنجانی درست کنند. حتما چنین اجازه‌ای نمی‌دهم، بارها گفته‌ام تا زمانی که این امانت دست من است با همه وجود تلاش می‌کنم که از این امانت مردم حفاظت کنم حتی به قیمت جانم که هیچ، به قیمت آبرویم هم ان‌شاءالله نمی‌گذارم از پول ملت ببرند. نمی‌گذارم از این پول ببرند و من بمانم.
مهندس مهدی حاجی حسین‌زاده، مدیرعامل شرکت پتروایران کیش در گفتگو با دانش نفت، آخرین فعالیت‌ها و دستاوردهای شرکت پتروایران کیش را در زمینه‌های مختلف کاری تشریح کرد. آنچه در پی می آید مشروح این گفتگوست که از نظر خوانندگان گرامی می گذرد.
مهندس حسین تولا، مدیریت برنامه‌ریزی طرح‌ها و توسعه تجاری شرکت توسعه پتروایران را بر عهده دارد.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :