آرامش بر بازار نفت حاكم است و اين هديه ناقابل اوپك به كل دنياي ملتهب زده است. دنيايي كه بحران اقتصادي غرب دارد كمرش را خم مي كند!و اما مهندس رستم قاسمي در قامت و پرستيژ بينالمللي اش، اوپك 160 را به گونه اي مديريت كرد كه كمترين چالش و اختلاف بين اعضاي اوپك در اين اجلاس به چشم آمد. وزير نفت كشورمان كه رياست دوره اي اوپك را نيز بر عهده دارد، در اجلاس يكصد و شصتم، اجماع كشورهاي توليد كننده و صادر كننده نفت را در ميزان سقف توليد نفت به دست آورد و به اين ترتيب 12 كشور عضو اوپك در اشتراك نظري كم نظير پاي چگونگي و ميزان سهميه ها و سقف توليد را امضا كردند و لبخند زنان به كشورهايشان بازگشتند. اين اجلاس كه در قلب اروپا- وين- برگزار شد صاحبان كشورهاي اروپايي كه عمده ترين مصرف كنندگان نفت نيز هستند را نيز مسرور كرد چه اينكه بحران اقتصادي اين كشورها جانشان را به لبشان رسانده و هرگونه تصميمي كه منجر به افزايش قيمت نفت مي شد مي توانست اين كشورها را وارد چالش جديد نمايد.تصميم اجماعي اعضاي اوپك در ميزان توليد نفت، در احياي جايگاه مخدوش شده اوپك بسيار مهم و راهبردي ارزيابي مي شود چه اينكه در اجلاس 159 اختلاف شديد دو عضو اثرگذار آن پايه هاي اوپك را به طور جدي لرزانده بود. نكته قابل تامل و ديگر نشست 160 اوپك در وين همخواني انديشه ها و يكساني افكار كبوترها و بازها- تقسيم بندي سنتي اعضاي اوپك- بود.واقعيت اين است كه تفاوت نگاه قيمتي از قديم الايام در اوپك وجود داشته است و به همين لحاظ توليد كنندگان اوپك را تحت دو گروه بازها و كبوترها طبقه بندي كرده اند.كشوري مانند ايران و يا ونزوئلا در زمره بازهاي اوپك قرار مي گيرند. ايران همواره مايل بوده كه سطوح قيمتي تا حد امكان افزايش يابد تا از اين طريق درآمدهاي فروش نفت خود را تقويت كند.اما در مقابل كشوري مانند عربستان و ياكويت را در جناح كبوتر هاي اوپك طبقه بندي مي كنند، به طوريكه اين كشورها تمايل دارند كه قيمت نفت در بلند مدت از يك نرخ معقول و نه الزاماً بالاترين نرخ بهره مند باشد. آنچه از ظاهر اين موضوع بر مي آيد، ملاك اين تقسيم بندي نيز تا حدود زيادي متاثر از نـسـبـــت ذخـــايـــر بـــه جـمـعـيـــت كـشــورهــاي عـضــو اوپــك هــم است.كشورهاي گروه كبوتر عمدتا جمعيت كمتري در مقايسه با بازها داشته و ذخاير نفتي بيشتري در اختيار دارند. از نقطه نظر بازها ثبات پايدار و بلند مدت ساير توليد كنندگان عمده چندان مطلوب نيست به همين خاطر است كه نگراني كشورمان از بابت پايين بودن قيمت هاي نفت، عمدتاً عميق تر از كشوري مانند عربستان است. در همين راستا، همواره اختلافاتي ميان اعضاي اوپك مبني بر تعريف قيمت عادلانه وجود داشته است. تعريف بازها و كبوترها را از آن حيث مطرح كرديم كه به اهميت مديريت بر اعضاي اوپك در دوره رياست ايران بيشتر پي مي بريم چه اينكه تعيين قيمت عادلانه در اوپك و پذيرش آن از سوي دو گروه بازها و كبوترها بسيار مهم تلقي مي گردد.از سوي ديگر پذيرش خواسته بازها از سوي كبوترها مبني بر منطقي كردن ميزان توليد نفت نيز بسيار مهم ارزيابي مي گردد چه اينكه بر اساس يك سنت قديمي در اوپك گروه كبوترها همواره حاضرند در شرايط بلند مدت حتي نفت را به قيمت هاي كمتر بفروشند تا از اين طريق بازارهاي نفت و ارزش اقتصادي منابع نفتي خود را در دوره هاي طولاني تر حفظ كنند. اين خواسته درست در مقابل خواسته گروه بازها است كه تمايل دارند تصميم هاي اوپك تا حدامكان معطوف به افزايش توليد نباشد.به بياني ديگر، عربستان، كويت و برخي ديگر از كبوترهاي اوپك تا حد امكان، خواهان تثبيت و پايداري بازار نفت هستند و اگر قرار است اين ثبات از رهگذر كاهش نسبي قيمت ها به دست آيد، ترسي از پذيرش آن ندارند! در سالهاي گذشته اثر و بازخورد اين تفاوت نگاه را به طور عيني شاهد بوده ايم. به طور مثال نگارنده به ياد مي آورد؛ در سال 2008 كه قيمتهاي نفت مرزهاي 140 دلار در هر بشكه را در نورديده بود، همه اعضاي اوپك به اتفاق اين قيمت ها را عادلانه ارزيابي مي كردند اما بعد ازچند ماه و در پي برون بحران اقتصادي جهان و كاهش قيمت ها به مرز 50 و60 دلار در هر بشكه همين كبوترهاي اعضاي اوپك قيمتهاي 60 دلاري را عادلانه توصيف مي كردند! به هر تقدير، اجلاس 160 اوپك با همه دشواري ها و پيچيدگي هاي رفتاري سران بازها و كبوترها با اجماعي راضي كننده از سوي هر دو طيف به پايان رسيد، اجماعي كه بدون شك براي كشورمان يك پيروزي دلنشين در عرصه بين اللملي محسوب مي شود، هم از حيث ميزان توليد و هم از حيث مديريت ايران بر اوپك. شايد به همين دليل بتوان اجلاس 160 اوپك را آشتي دوباره بازها و كبوترها ارزيابي كرد تا جاييكه منابع غربي نيز از برگزاري ديدار دوستانه رستم قاسمي و علي النعيمي همتاي عربستاني خود ابراز شگفتي كردند. برخورد دوستانه اين دو عضو تاثيرگذار اوپك در حالي صورت گرفت كه در ماه ژوئن گذشته درگيري لفظي ميان مقامات نفتي ايران و عربستان درباره ميزان توليد نفت، عملاً اوپك 159 را به بن بست كشاند و بازها و كبوترها به شكل عيني تري در برابر هم صف آرايي كرده بودند.حال اذعان منابع غربي به مذاكرات دوستانه ايران و عربستان بيش از اجلاس رسمي اوپك و اظهار نظر صريح يك مقام عربستاني در مورد اين ديدار كه گفته: ديدار دوستانه اي بود، وزير نفت ايران و عربستان با هم نجنگيدند و خونريزي هم در ميان نبود، ايران از ما خواست كه سخنانشان را بشنويم و ما هم حرف هاي خود را به آگاهي وزير نفت ايران رسانديم به واقع تبيين و تعميق همان اجماع و اتفاق نظر دو قدرت بزرگ اوپك قلمداد مي گردد.به هر تقدير وين در قلب اروپا شاهد تصميمي معقولانه از سوي اعضاي اوپك بود. تصميمي كه به اعتقاد صاحبنظران و نخبگان انرژي، آرامشي خاص به بازار جهاني نفت بخشيد.