Daneshenaft logo
سه شنبه 28 خرداد ماه 1398 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 20 مهر ماه 1397 | کد مطلب : 12384
اقتصاد سیاسی بازار نفت و آینده صادرات نفت ایران
عزت‌الله صیادنیا طیبی، دانشجوی دکترای اقتصاد نفت دانشگاه علامه طباطبایی/ بازار نفت مثل هر کالایی در دنیا تابع عرضه و تقاضاست ولی استراتژیک بودن این کالا باعث شده در بحث عرضه و تقاضا جوانب دیگری علاوه بر منافع اقتصادی را دخیل بدانیم.

 در بازار نفت با تابع عرضه‌ای روبرو هستیم که از زمان تصمیم برای تولید بیشتر تا روانه کردن تولید به بازار حدود 5 تا 6 سال زمان مورد نیاز است و در بخش تقاضا نیز وضعیت به همین منوال بوده و برای ایجاد بازار تقاضا زمان کمتری 3 تا 4 سال مورد نیاز است. یعنی عرضه و تقاضا تابع انتظاراتی است که در آینده در حال شکل‌گیری است و این انتظارات می‌تواند به صورت مدیریت شده بعضا تعدیل و یا تسریع یابد و اثرات خود را در قیمت نفت فورا نمایان سازد. در حال حاضر مدیریت انتظارات بازار نفت از طریق نفت شیل (نفت غیرمتعارف) و استفاده از انرژی‌های تجدید‌پذیر (انرژی هسته‌ای، باد و...) صورت می گیرد.

 

اقتصاد سیاسی بازار نفت و آینده صادرات نفت ایران

در کشورهای نفت‌خیز مثل خاورمیانه افت فشار مخازن شروع شده و برای حفظ استخراج فعلی نیاز به تکنولوژی و سرمایه گذاری عظیم است و همین امر منجر شده است که انتظاراتی در بازار شکل بگیرد که روند عرضه های نفت در آینده نمی تواند جوابگوی تقاضای بازار جهانی شود اگر سمت تقاضا انتظارات تعدیلی صورت نگیرد منجر به رشد شدید قیمت ها خواهد شد و لذا نفت شیل و گسترش استفاده از انرژی‌های تجدید‌پذیر منجر به تعدیل انتظارات رشد قیمتی نفت از جانب تقاضا گردیده است. بنابراین نفت شیل بسیار مهم در بحث تقاضا و عرضه بوده و توانایی استخراج و بهای تمام شده تولیدات آن می تواند نقش بسیار مهمی در انتظارات عرضه و تقاضا فراهم کند. با تکنولوژی و اطلاعات فعلی نفت شیل آمریکا تا سال 2025 می تواند به سرعت افزایش یابد و بعد از آن افت فشار مخازن نفت شیل شروع خواهد شد و پاسخگوی تقاضای جهانی نمی‌تواند باشد. بالا بودن قیمت نفت در سال‌های 2010 تا 2014 باعث سودآور شدن تولید نفت‌شیل گردید و روانه شدن آن به بازار و حتی صادرات آن، منجر به ایجاد انتظاراتی در بازار گردید که مازاد عرضه ایجاد خواهد شد و بنابراین قیمت نفت سقوط کرد. روند فعالیت تعداد دکل‌های حفاری در آمریکا دقیقا بازگو‌کننده این موضوع است که در نفت 40 دلاری تعداد دکل‌ها به حداقل ممکن و در نفت بالای 70دلار به حداکثر می‌رسد. بنابراین می‌توان گفت تکنولوژی فعلی نفت‌شیل در محدوده 60تا 70 دلار تولید نفت را سودآور می‌کند. پس یکی از ارکان تاثیرگذار در بازار نفت در شرایط فعلی و حتی تا یک دهه آینده نفت شیل خواهد بود. اما یکی از ارکان مهم دیگر سمت عرضه نفت، سازمان کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) بوده که بعد از دهه 70 میلادی در برخی از مقاطع توانسته قدرت خود را در بازار نشان دهد. در حال حاضر اوپک30 درصد از عرضه جهانی نفت را در دست دارد و در صورت رعایت شرایط کارتلی توسط تمامی اعضا به خصوص تولیدکنندگان بزرگ مثل عربستان، عراق، ایران، امارات و کویت ، این سازمان می تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در بازار ایفا کند. برخی از اساتید برجسته حوزه نفت و گاز نیز معتقدند که تشکیل اوپک در راستای مدیریت انتظارات بوده که در زمان‌هایی که قیمت نفت با افزایش روبرو می شود، ظرفیت مازاد این سازمان می تواند جلوی رشد قیمت‌ها را بگیرد. برخی از کشورهای سازمان اوپک همیشه با مازاد ظرفیت روبرو هستند و همین امر در ممانعت از رشد قیمت نفت تاثیرگذار است. البته اوپک سعی کرده سیاست خود را به نوعی برای رشد جهانی موجه نماید و از همین رو در قیمت های بالای نفت از ظرفیت مازاد خود استفاده می کند و در قیمت های پایین اقدام به سهمیه‌بندی برای کنترل عرضه می‌کند. اما ایران به عنوان موسس اوپک در بعد از انقلاب نتوانسته خود را در سیاست‌های اوپک به صورت موثر دخیل نماید نمونه آن هم عدم انتخاب ایران به عنوان دبیرکل اوپک بعد از انقلاب بوده ولی شرایط به گونه‌ای بوده که حداقل منافع ایران از طریق سایر اعضاء از بین نرفته است. اما شرایط فعلی به گونه ای است که با تحریم آمریکا برخی از اعضای اوپک با اعلام افزایش تولید و اطمینان به بازار از عدم کاهش عرضه با خروج ایران، عملا سیاست‌های تحریمی آمریکا را سهل تر نموده و آمریکا با جسارت بیشتری به دنبال صفر کردن صادرات نفت ایران است. به نظر می‌رسد وجود ایران در این سازمان در شرایط فعلی فاقد هرگونه منافع برای کشور است. آمریکا در حال حاضر به دلیل حضور نظامی در خلیج فارس با وجود عدم نیاز جدی به نفت خلیج فارس، همچنان به دنبال هژمونی سیاست‌های خود بر کشورهای شرق آسیا و اروپا به عنوان مصرف‌کنندگان بزرگ نفت است. آمریکا با حضور ناوهای جنگی خود در این منطقه به نوعی وانمود می کند که تضمین انرژی شرق آسیا و اروپا با آمریکاست و بایت این کار امتیازهای کلانی را بایستی از این کشورها دریافت کند. ایجاد یک وضعیت آشفته در ترانزیت نفت خواسته آمریکا است، چرا که می تواند با تسهیل عبور و مرور کشتی ها امتیازات بیشتری را از شرق آسیا و اروپا دریافت کند و شاید در ازای این کار تعرفه های وضع شده از سوی چین و اروپا بر کالاهای آمریکایی به حالت قبل برگردد. آنچه که حائز اهمیت است، دلیل اصلی حمایت کشورهای اروپایی از برجام و مخالفت چین با قطع واردات نفت از ایران به این دلیل می‌باشد که این کشورها پی برده اند که در صورت تقابل نظامی در منطقه‌، هزینه این تقابل را آنها پرداخت خواهند کرد.  این‌که صادرات نفت ایران به صفر برسد غیر‌قابل فهم است زیرا حداقل می‌تواند به اندازه اوج تحریم‌های شورای امنیت در ادایل دهه 90، صادرات رسمی داشته باشد. صادرات غیر رسمی و استفاده از پرچم سایر کشورها و یا فروش از طریق سایر کشورها و حتی فروش روی عرشه کشتی در اقیانوس ها همواره وجود داشته البته به بهای کمتر و با ریسک زیادتر از قبیل عدم برگشت برخی از منابع ارزی، فساد، عدم پوشش بیمه‌ای بین‌المللی و ... اما ایران در هر صورت در بازار نفت حضور خواهد داشت.

 

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
این روزها و در این فضاى خوش‌بینى تازه ایجاد شده در کشور در آستانه سفر نخست وزیر ژاپن به ایران، یاد روزهاى پس از برجام مى‌افتم که در فضاى امیدوارى و خوش‌بینی عجیب آن روزها، وقتى مى‌گفتم برجام نقطه عطف اقتصاد ایران نیست و با آنکه گشایش‌هایى را ایجاد مى‌کند اما ما را وارد دوره تازه اقتصاد نمى‌کند، به گالوم گالیور، بدبین، کاسب تحریم و هزار انگ دیگر متهم مى‌شدم.
نکته کلیدی سخنان محمدی، تاکید او بر جهش دوم صنعت پتروشیمی است؛ آنجا که گفت: بی‌تردید می‌توان با هم‌افزایی، انطباق و همدلی شرکت‌ها و هلدینگ‌های پتروشیمی، روند تحقق «جهش دوم» صنعت «پیشرو پتروشیمی» را با راه‌اندازی طرح‌های نیمه تمام و افزایش ظرفیت این صنعت عملی کرد.
حدود ۱۰ ماه از خروج توتال از قرارداد طرح توسعه فاز ۱۱ میدان گازی پارس جنوبی می‌گذرد و علیرغم اینکه قرار بود شرکت ملی نفت چین جایگزین توتال در این قرارداد شود، هنوز خبری از چینی‌ها نشده است؛ با این وجود وزیر نفت به تازگی از ادامه مذاکرات با این کشور خبر داده است.

يادداشت
ظرفیت موجود در صادرات فرآورده‌های نفتی به کشورهای منطقه و به‌ویژه افغانستان یکی از فرصت‌های مناسب ایران برای عبور از تحریم‌های نفتی است و رفتن به سمت تولید محصولات پترو پالایشگاهی می‌تواند نقش مهمی در جهت تحقق شعار رونق تولید ایفا کند.
عقیل براتی، رییس پژوهش و فناوری شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت/ سه پروژه فناورانه در شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت اجرا می شود و برای این پروژه‌ها مصوبه‌های شورای پژوهش و هیئت مدیره شرکت ملی نفت دریافت شده است.
با تصویب و تعیین نرخ خرید تضمینی برق روزهای خوبی در انتظار انرژی‌های تجدیدپذیر است و پیش بینی می شود، حجم سرمایه‌گذاری غیردولتی در این بخش که به بیش از 124 هزار میلیارد ریال رسیده بهتر هم خواهد شد.
محمدمهدی مرادنژاد، کارشناس صنعت پتروشیمی/ 60 تا 70 درصد محصولات پتروشیمی ایران تا آخرین حلقه زنجیره ارزش می‌رود و مهمترین مشکل در صنعت پتروشیمی ایران خوراک مایع و ال‌پی‌جی است که باید برای آن فکری کرد.
رویا خالقی/ داده‌های حجیم (Big Data) یکی از اصطلاحاتی است که این روزها در حوزه تحلیل داده‌ها زیاد شنیده می‌شود و مدت‌هاست برای اشاره به حجم‌ عظیمی از داده‌ها که از سوی سازمان‌های بزرگی مانند گوگل یا ناسا ذخیره و تحلیل می‌شوند مورد استفاده قرار می‌گیرد.
گفتمان
من فضا را باز نمی‌کنم که یکسری بیایند دوباره بابک زنجانی درست کنند. حتما چنین اجازه‌ای نمی‌دهم، بارها گفته‌ام تا زمانی که این امانت دست من است با همه وجود تلاش می‌کنم که از این امانت مردم حفاظت کنم حتی به قیمت جانم که هیچ، به قیمت آبرویم هم ان‌شاءالله نمی‌گذارم از پول ملت ببرند. نمی‌گذارم از این پول ببرند و من بمانم.
مهندس مهدی حاجی حسین‌زاده، مدیرعامل شرکت پتروایران کیش در گفتگو با دانش نفت، آخرین فعالیت‌ها و دستاوردهای شرکت پتروایران کیش را در زمینه‌های مختلف کاری تشریح کرد. آنچه در پی می آید مشروح این گفتگوست که از نظر خوانندگان گرامی می گذرد.
مهندس حسین تولا، مدیریت برنامه‌ریزی طرح‌ها و توسعه تجاری شرکت توسعه پتروایران را بر عهده دارد.
عصام‌الدین فیروزبخت، مدیرفاوای شركت توسعه پتروایران، دارای 23 سال سابقه فعالیت تخصصی در زمینه توسعه راهكارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در صنعت نفت است.
مهندس نیما باقرسایی، بیش از 17 سال سابقه كار مفید در حوزه‌های مهندسی، ساخت و بازرگانی را در رزومه کاری خویش ثبت کرده است.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :