گزارش دانش نفت از نخستين اجلاس سران مجمع كشورهاي صادر كننده گاز در سايه غيبت بزرگان؛
وزير نفت كه روز 24آبان به نيابت از رئيس جمهوري در نخستين اجلاس سران صادركنندگان گاز در دوحه شركت كرده بود، پنج پيشنهاد جمهوري اسلامي ايران را به اين اجلاس ارائه كرد.
به گزارش پايگاه اطلاع رساني دولت، رستم قاسمي در باره در اجلاس مجمع كشورهاي صادركننده گاز GECF() تصريح كرد: مديريت جامع بازار، صيانت از انرژي هاي فسيلي، ثبات بازار، برگزاري نشست منظم سران براي حفظ منافع مشترك و رسيدن به برنامه مشترك و همكاري كشورها در زمينه فناوري و استفاده از تجربه هاي يكديگر براي توليد بهينه انرژي از جمله پيشنهادهاي ايران در اين اجلاس بود.وزير نفت در مورد ديگر محورهاي مورد تاكيد در اين اجلاس گفت: كشورهاي عمده مصرف كننده گاز به بازار فشار مي آورند و قيمت هاي نازل را خواستارند، از سوي ديگر اين كشورها ماليات هاي بسيار سنگيني بر گاز اعمال مي كنند، در نتيجه اين فرآورده بسيار گران بدست مصرف كنندگان مي رسد كه اين موضوع به پيشنهاد ايران در نشست اخير بررسي شد.وي افزود: دكتر محمود احمدي نژاد، رئيس جمهوري ايران به دليل مشغله كاري نتوانست در اين اجلاس شركت كند.
متن كامل پيام رئيس جمهوري در اجلاس سران جي يي سي اف
همكاري كشورهاي توليدكننده ابزاري موثر براي صيانت از ذخاير گازي است
پيام دكتر محمود احمدي نژاد، رئيس جمهوري ايران در نخستين اجلاس مجمع كشورهاي صادركننده گاز (جي يي سي اف) از سوي وزير نفت قرائت شد. متن كامل پيام رئيس جمهوري كه توسط مهندس رستم قاسمي، وزير نفت كشورمان در نخستين اجلاس سران مجمع كشورهاي صادركننده گاز (جي يي سي اف) در دوحه قطر به شرح زير است:
ابتدا لازم مي دانم به اطلاع برسانم كه برنامه حضور جناب آقاي دكتر محمود احمدي نژاد رئيس جمهور محترم جمهوري اسلامي ايران در اولين اجلاس سران كشورهاي صادر كننده گاز بنا به دلايل غير منتظره تغيير يافت، لذا اينجانب پيام ايشان را به اطلاع مي رسانم.از ملت و دولت كشور دوست و برادر قطر بويژه جناب شيخ حمدبن خليفه آل ثاني امير قطر، براي ميهمان نوازي گرم و ميزباني نخستين اجلاس سران و روساي كشورهاي عضو مجمع كشورهاي صادركنندگان گاز عميقا تشكر مي نمايم. برگزاري اين اجلاس، نقطه عطفي در همفكري و همكاري كشورهاي عضو مجمع و بيانگر توجه و همدلي اعضا نسبت به پيگيري مسايل و نقاط اشتراك موجود در عرصه صنعت انرژي و بخصوص گاز مي باشد.
عاليجنابان، اعضاي محترم هيئت ها
آنچه امروز ما را گردهم آورده، دغدغه ها و منافع مشترك است و اميد به اينكه در اثر هماهنگي و همكاري كشورهاي عضو مجمع، اين دغدغه ها و نگراني ها مرتفع و اهداف و منافع مشترك قابل دسترس شوند.عدم تعادل در مناسبات جهاني و تحميل سياستهاي يك جانبه برخي قدرتها و تلاش آنان براي تسلط بر منابع ساير ملتها، موجب نگراني جوامع بشري است كه به بعضي از دغدغه ها در زمينه انرژي اشاره مي كنم:
مصرف روزافزون حامل هاي انرژي فسيلي و قيمت نامناسب ناشي از فراواني عرضه، مانع از برنامه ريزي ها و اقدامات جامع در كنترل مصرف شده است و برخي از مصرف كنندگان عمده بدون توجه به محدود بودن منابع انرژي دائما به بازار فشار وارد مي كنند، و با قيمت هاي نازل به مصرف بالاي خود ادامه مي دهند كه در درازمدت اين امر به نفع هيچكس نخواهد بود.صيانت از منابع طبيعي وظيفه جمعي ما است والا با عرضه بي رويه گاز ضمن تخريب بازار و آسيب رساندن به منافع توليدكنندگان و مصرف كنندگان محيط زيست هم در معرض تهديد قرار خواهد گرفت. برخورد تبعيض آميز كشورهاي عمده مصرف كننده با انواع مختلف انرژي مي تواند امنيت انرژي را در آينده دچار آسيب هاي جدي كند. اعمال ماليات هاي سنگين در مورد برخي از انرژي ها و پرداخت يارانه به برخي انرژي هاي ديگر توسط كشورهاي مهم مصرف كننده باعث خواهد شد بازار به مسير غيرطبيعي هدايت شود كه در بلندمدت آسيب هاي دخالت در روند طبيعي بازار بيشتر متوجه مصرف كنندگان خواهد شد.عدم تعهد برخي كشورها به حفظ امنيت انرژي در حاليكه خودشان بيشترين تمايل به سرمايه گذاري براي متنوع كردن منابع انرژي خود و كمترين تمايل را به انتقال فناوري هاي توليد به ساير كشورها و كشورهاي صادر كننده نفت و گاز دارند، دغدغه اي جدي است.برخي از آنان تصور مي كنند كه با توسعه مصرف و پايان يافتن انرژي هاي فسيلي، سايرين و به ويژه توليدكنندگان امروز نفت و گاز مجبور خواهند شد دست نياز به سوي آنان دراز كنند و آنان مي توانند بازاري انحصاري براي انرژي هاي نو در اختيار داشته باشند.كاهش روزافزون ارزش دلار موضوع بسيار مهمي است خسارت ناشي از اين امر، اقتصاد جهاني به ويژه كشورهاي صادر كننده انرژي را تحت تاثير جدي قرار داده است. علاوه بر انرژي بسياري از كالاهاي راهبردي نظير گندم، برنج، دانه هاي روغني و انواع فلزات نظير فولاد، طلا و مس تحت تاثير اين پديده قرار گرفته اند.نفت و گاز نيز عليرغم بالا رفتن ظاهري قيمت، با توجه به كاهش شديد ارزش دلار در سالهاي اخير، هنوز با قيمت واقعي خود فاصله دارند. دولت آمريكا تلاش مي كند آثار منفي كاهش ارزش دلار را كتمان نمايد ولي قرائت و شواهد فراوان حكايت از تداوم كاهش ارزش دلار دارد كه به تبع آن مشكلات نيز افزايش خواهد يافت كه در اين مورد بايد چاره جوئي كرد.تفاوت درآمد صادركنندگان انرژي با ميزان درآمد برخي دولت هاي وارد كننده بسيار زياد و ناعادلانه است. درآمد برخي كشورها از ماليات بر انرژي وارداتي معادل و حتي بيش از قيمتي است كه بابت خريد انرژي پرداخت ميكنند. اين يك اجحاف آشكار بر مصرف كنندگان واقعي انرژي يعني مردم آن كشورها است. در حاليكه افكار عمومي در اين كشورها بر عليه صادركنندگان انرژي بويژه نفت و گاز بسيج مي شوند آنان همچنين از ذخاير ارزي صادركنندگان انرژي، بهره اقتصادي مي برند و در مواردي از همين ذخاير، براي اعمال فشار به خود آنان سوءاستفاده مي كنند.تخريب روزافزون محيط زيست توسط كشورهاي بزرگ صنعتي كه ناشي از مصرف بي رويه آنان است نگران كننده مي باشد. بديهي است هزينه پاك سازي محيط زيست را عمدتا آنان بايد پرداخت نمايند و سعي نكنند با پائين نگه داشتن قيمت هاي نفت و گاز هزينه هاي مربوطه از جيب صادركنندگان نفت و گاز پرداخت شود.ايجاد ناامني و گسترش سايه تهديد و جنگ از ناحيه برخي قدرت هاي زورگو به خصوص در بعضي از مناطق انرژي خيز جهان، علاوه بر ايجاد التهاب رواني در بازار انرژي تاثيرات منفي بر صيانت از منابع انرژي و توسعه سرمايه گذاري ها گذاشته است و نگراني هاي فراواني را در تامين انرژي موردنياز در آينده فراهم ساخته است.
از سوي ديگر اميدهاي فراواني نيز وجود دارد، زيرا:
همكاري و هماهنگي كشورهاي توليدكننده گاز ابزار بسيار موثري در تنظيم سياست هاي توليد و مصرف و صيانت از منابع و ذخاير گاز است.بنظر مي رسد درك روشن تري از منافع درازمدت ملي و بين المللي در بين بسياري از توليد و مصرف كنندگان انرژي هاي فسيلي در حال شكل گيري است كه مي تواند زمينه همكاري هدفمند را فراهم كند.مجمع كشورهاي صادر كننده گاز در طي مراحل تكامل خود مي رود تا بعنوان يك مجمع تاثيرگذار نقش خود را بازار گاز ايفاء نمايد نقشي كه بنفع توليدكنندگان و مصرف كنندگان خواهد بود.
پيشنهاد اينجانب براي بهبود وضعيت بشرح ذيل مي باشد:
1-با توجه به چشم انداز عرضه و تقاضاي جهاني گاز برنامه جامعي جهت مديريت بازار تهيه شود كه در آن متعادل سازي بازار مدنظر باشد.
2-برنامه هماهنگ صيانت از ذخاير توسط مجمع تهيه و با تعامل مثبت اعضاء به اجرا گذاشته شود و زمينه ي تبادل تجارب و فن آوري ها ميان اعضاي مجمع فراهم گردد.
3-اعضاء مجمع در برابر نوسانات تقاضا از خود عكس العمل نشان داده و عرضه خود را متناسب با تقاضا تعديل نمايند زيرا با كنترل توليد و عرضه از تخريب ذخاير انرژي و بازار آن جلوگيري خواهد شد. حفظ منابع انرژي باعث بهره مندي طولاني تر جامعه بشري از اين نعمت خدادادي خواهد شد.
4-با توجه به تاثير هماهنگي و همكاري كليه صادركنندگان مستقل انرژي در ثبات بازار، مشورت با كشورهاي صادر كننده غير عضو تا رسيدن به يك برنامه كاري مشترك و هماهنگ به طور جدي برنامه ريزي و دنبال شود.
5-با توجه به سرعت تحولات جهاني و موضوعات متنوعي كه كشورهاي عضو با آن مواجه هستند، ضروري است نشست هاي سران مجمع كشورهاي صادر كننده گاز به طور منظم تشكيل شود.
عاليجنابان
مشاهده مي فرمائيد كه توانايي هاي بالقوه و بالفعل اعضاء مجمع يك سرمايه كم نظير و عظيم است. در صورتيكه با اراده عاليجنابان امكان دسترسي كامل به اين توانايي ها در يك برنامه عملي فراهم گردد، نتايج حاصل به نفع همه اعضاء و جامعه جهاني است. البته رشد و شكوفايي مادي و معنوي در سايه صلح و امنيت پايدار كه مبتني بر عدالت و حفظ كرامت انساني است ميسر خواهد بود.در پايان بار ديگر تشكر و قدرداني خود را از حضور كليه هيئت هاي حاضر در اين اجلاس بويژه رياست محترم اجلاس جناب شيخ حمد بن خليفه آل ثاني اعلام مي دارم و توفيق و سربلندي همه عاليجنابان، هيئت هاي نمايندگي، ملت ها و دولت هاي عضو و جامعه بشري را از خداوند متعال خواستارم.
و السلام عليكم و رحمه الله و بركاته
عمان به عضويت مجمع كشورهاي صادركننده گاز درآمد
در عين حال، نماينده ايران در مجمع كشورهاي صادركننده گاز با تشريح كليات مذاكرات اجلاس وزارتي اين مجمع از انتخاب گينه به عنوان رئيس جديد مجمع و عمان به عنوان عضو جديد آن خبر داد و گفت: همكاري اعضاي مجمع كشورهاي صادركننده گاز با مذاكرات و توافق هاي انجام شده در آينده بيشتر خواهد شد. محمد علي خطيبي با بيان اينكه در اين اجلاس كه با سخنان وزير انرژي مصر به عنوان رئيس جلسه آغاز و در ادامه با سخنراني وزير نفت قطر به عنوان ميزبان ادامه يافت، دبيركل و نيز رئيس كميته اجرايي مجمع به ارائه گزارش عملكرد يك سال گذشته و نيز برنامه سال آينده مجمع پرداختند.وي افزود: وزيران كشورهاي عضو و هيئت هاي بلندپايه سه كشور ناظر در اين جلسه وزارتي شركت داشتند و در جلسه روز گذشته بودجه سال آينده مجمع بدون تغيير نسبت به بودجه سال 2011 تصويب شد و حق عضويت اعضاي مجمع كشورهاي صادركننده گاز تغيير نيافت.به گفته خطيبي تقاضاي عمان نيز براي عضويت در جلسه وزيران برررسي شد و با توجه به اين كه اين تقاضا پيش از اين بررسي شده بود، اين كشور به طور رسمي به عنوان دوازدهمين كشور با اجماع كامل به مجمع كشورهاي صادر كننده گاز پيوست.نماينده ايران در مجمع كشورهاي صادر كننده گاز افزود: بر اساس مذاكره هاي انجام شده، تقاضاي عضويت چند كشور ديگر هم در دست برررسي است و امكان افزايش اعضاي اين مجمع در آينده وجود دارد. در جلسه وزارتي، آخرين وضعيت بازار گاز و قيمت هاي جهاني، همچنين وضعيت عرضه و تقاضا مورد مذاكره وزيران شركت كننده قرار گرفت.نماينده ايران در مجمع كشورهاي صادر كننده گاز گفت: تشكيل موسسه گازي در يكي از كشورهاي عضو براي ارائه كمك هاي تكنيكي و فني، يكي ديگر از موارد مورد توافق وزيران بود و اعضا بر توجه به ال ان جي در آينده و افزايش تقاضا براي آن تاكيد كردند.خطيبي ادامه داد: گينه براي سال آينده رئيس اجلاس وزارتي مجمع كشورهاي صادركننده گاز خواهد بود و كشور هاي عضو تصويب كردند كه اجلاس سال آينده در اين كشور برگزار شود.
ديدار وزير نفت ايران با وزيران روسيه، قطر، نيجريه و الجزاير
براساس اين گزارش، وزير نفت جمهوري اسلامي ايران در حاشيه نشست وزارتي مجمع كشورهاي صادركننده گاز با وزيران نفت روسيه، قطر، نيجريه و الجزاير به صورت جداگانه ديدار و گفت و گو كرد. رستم قاسمي، وزير نفت، در حاشيه اجلاس در ديدار با وزيران نفت و انرژي كشورهاي روسيه، قطر، نيجريه و الجزاير درباره آخرين تحولات بازارهاي جهاني نفت و گاز و چشم انداز آن به گفت گو و رايزني پرداخت.قاسمي در اين ديدارها بر لزوم افزايش همكاري هاي دو و چند جانبه اعضاي مجمع كشورهاي صادركننده گاز تاكيد كرد و گفت: افزايش همگرايي اين كشورها ضروري و عامل تقويت بازار است.وزير نفت در ديدار با وزيران نفت الجزاير، قطر و نيجريه، آخرين تحولات بازارهاي جهاني نفت را نيز بررسي و درباره اجلاس آينده اوپك با وزيران نفت اين كشورها تبادل نظر كرد.قاسمي همچنين در ديدار با سرگئي اشماتكو وزير انرژي روسيه، افزايش همكاري هاي دو كشور را بررسي كرد، همچنين دو طرف بر لزوم همكاري هاي بيشتر تاكيد كردند.يازده كشور به عنوان عضو دائم و سه كشور عضو ناظر در مجمع كشورهاي صادركننده گاز در اجلاس دوحه حضور دارند. كشورهاي عضو مجمع صادركنندگان گاز 42 درصد از توليد گاز جهان، 70 درصد از ذخاير گازي جهان، 38 درصد از انتقال گاز با خط لوله و 85 درصد از تجارت گاز طبيعي مايع شده (ال.ان.جي) را در اختيار دارند.الجزاير، بوليوي، ايران، قطر، گينه استوايي، ليبي، مصر، نيجريه، روسيه، ترينيداد و توباگو و ونزوئلا 11 عضو مجمع كشورهاي صادركننده گاز هستند كه با پيوستن عمان، اعضاي اين مجمع به 12عضو افزايش يافت.
قطر خواستار تعيين قيمت گاز بر مبناي نفت شد
امير قطر نيز در اين اجلاس تاكيد كرد: سيستم قيمت گذاري گاز طبيعي بايد بر مبناي قيمت نفت باشد . به گزارش آسوشيتد پرس، شيخ حمد بن خليفه آل ثاني در مراسم آغاز به كار نشست كشورهاي عضو مجمع صادر كنندگان گاز در شهر دوحه تاكيد كرد: كشورهاي توليد و صادر كننده گاز طبيعي بايد به دنبال تعيين مكانيسم جديدي براي قيمت گذاري گاز طبيعي بر مبناي بازار نفت باشند تا جايگاه گاز را در بازار بين المللي انرژي ارتقا دهند. بر اساس اين گزارش كارشناسان انرژي بر اين باورند كه تعيين مكانيسم جديد قيمت گذاري گاز طبيعي بر مبناي تحولات قيمت نفت نوسانات شديد قيمت گاز را كاهش خواهد داد .
اوپك گازي با دبيركلي مجدد روس ها
موافقت كرد
در همين حال، روسيه موفق شد حمايت اعضاي مجمع كشورهاي صادر كننده نفتGECF()را براي تمديد دوره تصدي لئونيد بوخانفسكي در سمت دبيركل اين سازمان براي دو سال ديگر به دست آورد. نامزدي لئونيد بوخانفسكي براي سمت دبيركلي مجمع كشورهاي صادركننده گاز، مورد موافقت تمامي 11 عضو اين مجمع قرار گرفت. سرگئي اشماتكو وزير انرژي روسيه قبل از راي گيري در اين باره گفت: انتخاب مجدد بوخانفسكي در نشست وزراي انرژي و منابع طبيعي اين سازمان در دوحه، يك مسئله مهم براي روسيه است. وزير انرژي روسيه تاكيد كرد: اين انتخاب مجدد نشان دهنده يك ارزيابي مثبت از سمت بوخانفسكي است.
عدم حضور سران ايران، روسيه، مصر، ليبي و ونزوئلا در نشست اوپك گازي
در عين حال، نشست سران مجمع كشورهاي صادركننده گاز در شرايطي در دوحه قطر برگزار شد كه چند از سران كشورهاي عضو اين سازمان در آن غايب بودند. در اولين نشست سران مجمع كشورهاي صادركننده گاز در دوحه، علاوه بر رييس جمهوري ايران، رئيس جمهور و نخست وزير روسيه حضور نداشتند كه دليل مشخصي براي آن اعلام نشده بود. تنها سخنگوي نهاد رياست جمهوري روسيه صرفا به گفتن اين موضوع بسنده كرد كه سفر به دوحه در برنامه رئيس جمهور روسيه نبوده است. اين در حاليست كه تحولات در دو كشور مصر و ليبي باعث شده كه اين دو كشور در حال حاضر بدون دولت باقي بمانند و اوضاع در اين دو كشور هنوز بهبود نيافته است. همچنين شرايط جسماني هوگو چاوز رئيس جمهور ونزوئلا نيز براي حضور در نشست مساعد نبوده است. صداي روسيه مدعي شده كه عدم حضور سران روسيه در نشست به معني اينست كه اين يك جلسه تمام عيار نيست، زيرا بدون حضور مسكو بعيد است كه هدف اصلي نشست يعني نشان دادن آمادگي كشورهاي صادركننده گاز براي فعاليت و همكاري بيشتر تامين شود.
بيانيه پاياني نشست دوحه؛
سران مجمع كشورهاي صادركننده گاز در پايان اولين نشست خود در دوحه قطر بر لزوم يك قيمت منصفانه براي گاز تاكيد كردند. به گزارش خبرگزاري فرانسه، در اين نشست همچنين ايران هشدار داد كه نظام مالياتي غرب باعث انحراف بازار انرژي خواهد شد. مجمع 12 عضوي كشورهاي صادركننده گاز)GECF( پس از نشست يك روزه سران خود در بيانيه اي اعلام كرد كه لازم است كه يك قيمت منصفانه براي گاز بر اساس شاخص هاي قيمت نفت تعيين شود. در اين بيانيه آمده است: براي رسيدن به همگرايي بين قيمت نفت و گاز طبيعي و پايان دادن به تفاوت اين دو، بايد يك قيمت منصفانه براي گاز در نظر گرفته شود. اين بيانيه مي افزايد: اعضاي مجمع اهميت قراردادهاي بلند مدت گازي را براي دستيابي به يك مكانيزم متعادل تقسيم ريسك بين توليدكنندگان و مصرف كنندگان به رسميت مي شناسند. مجمع كشورهاي صادركننده گاز كه 70 درصد ذخاير گاز جهان را در اختيار دارد همچنين خواستار تقويت همكاري بين كشورهاي عضو و مصرف كنندگان به ويژه در زمينه تكنولوژي شد.