گفت و گو: حميد رضا شكوهي
دانش نفت: سناي امريكا به تازگي طرحي را تصويب كرده كه بر مبناي آن، ايران از نظر واردات بنزين با تحريم مواجه خواهد شد. هرچند تبديل اين طرح به قانون و اجرايي شدن آن، مستلزم تصويب آن در مجلس نمايندگان و امضاي رئيس جمهور امريكا است. اما به نظر ميرسد امريكا براي اجراي اين طرح، بسيار جدي است و به همين دليل پيشبيني ميشود شركتهاي صادركننده بنزين در ايران، به تجديدنظر در معامله با ايران بپردازند. هرچند مسؤولان ذيربط در كشورمان پيش از اين از تهيه طرحهايي خبر داده بودند كه بر مبناي آن، ظرف مدت 48 ساعت پس از اعمال تحريم، بنزين مورد نياز در كشور تأمين ميشود. اما واقعيت آن است كه اين راهكار هم راهكاري موقت براي جبران كمبودها است و براي قطع نياز كشور به واردات بنزين بايد برنامههاي درازمدتي تدوين كرد. در اين راستا با تعدادي از كارشناسان و صاحبنظران اين حوزه گفت و گو كرده و نظرات آنها را در مورد راههاي مقابله با تحريم بنزين جويا شدهايم. هرچند هريك از اين صاحبنظران از زاويهاي به اين موضوع نگريستهاند اما به نظر مي رسد نقطه مشترك تمامي اين اظهارات، ضرورت برنامهريزي براي تسريع در احداث پالايشگاههاي جديد به منظور نيل به هدف خودكفايي در توليد بنزين است.
استقبال از تحريم بنزين
وزير نفت تصريح كرد: در حالي ما را به تحريم واردات بنزين تهديد ميكنند كه ما از تحريم بنزين استقبال ميكنيم. غلامحسين نوذري - وزير نفت - با بيان مطلب فوق به كليدخوردن و اجرايي شدن هفت پالايشگاه نفتي اشاره كرد و به خبرنگار ما گفت: در حالي ما را به تحريم واردات بنزين تهديد ميكنند كه ما از تحريم بنزين استقبال ميكنيم و هم اكنون توانايي داريم طي 48 ساعت بنزين مورد نياز كشور را تامين كنيم، ولي اساس طراحي هفت پالايشگاه مبني بر اين است كه از خام فروشي جلوگيري كنيم.
نگراني، بي نگراني!
مهندس جشنساز تصريح كرد: باوجود تصويب طرح تحريم شركتهاي تامين كننده بنزين و فرآوردههاي نفتي ايران، هيچ گونه نگراني نسبت به تهيه بنزين مورد نياز كشور نخواهيم داشت. سيفالله جشن ساز، مديرعامل شركت نفت ايران ، با بيان اين مطلب اظهار كرد: اگرچه خبر را شنيدهايم، ولي تا اين لحظه نشانهاي دال بر تاييد آن نداريم. وي با اشاره به اينكه هم اكنون روزانه بين 22 تا 25 ميليون ليتر بنزين وارد كشور ميشود، افزود: اين در حاليست كه توليد داخلي پالايشگاههاي كشور حدود 45 ميليون ليتر بنزين در روز است و همچنين مبادي واردات بنزين در جهان بسيار متنوع هستند. او با تاكيد بر اينكه روشهايي پيشبيني شده كه براي تامين بنزين كشور در آينده هيچ گونه مشكلي نداشته باشيم، تصريح كرد: به نظر ميرسد تصويب اين طرح يك اقدام بيمعنا باشد كه نه تنها نتيجهاي براي آمريكا نخواهد داشت، بلكه فقط فروشندههاي آنها را متضرر ميكند. جشنساز با بيان اينكه طي ماههاي آينده همگان خواهند ديد كه هيچ مشكلي در تامين بنزين مردم ايران به وجود نميآيد، خاطرنشان كرد: شرايط حمل و نقل مانند گذشته ادامه پيدا خواهد كرد. هم اكنون مردم بيش از دو ميليارد ليتر بنزين در كارتهاي هوشمند خود ذخيره دارند و انبارهاي ذخيره بنزين در كشور كاملا پر هستند. وي با اشاره به اينكه فقط ممكن است برخي شركتها در فروش فرآوردههاي نفتي به ايران تحت تاثير اين طرح تغييراتي ايجاد كنند، يادآوري كرد: شركت هاي فروشنده بنزين در جهان بسيار متنوع هستند و در اين صورت فقط مبادي تامين بنزين را عوض خواهيم كرد. معاون وزير نفت همچنين به اجراي 9 طرح توسعه كمي و كيفي پالايشگاه هاي موجود در كشور اشاره كرد و گفت: به اين ترتيب توليدات اين پالايشگاهها با ارزش اقتصادي بالاتر و كميت بيشتر خواهند شد. به گفته او از سوي ديگر هفت طرح ساخت پالايشگاه در كشور فعال است كه برخي مانند ستاره خليج فارس با خوراك مايعات گازي در شرايط بسيار بهتري قرار دارند و اگر چنين طرح هايي تصويب شوند، قطعا انگيزه براي تسريع اين گونه پالايشگاهها بيشتر خواهد شد كه در اين زمينه ستاره خليج فارس به تنهايي قادر به توليد روزانه 35 ميليون ليتر بنزين است. وي تصريح كرد: البته طرح استراتژيك تامين 48 ساعته بنزين در شرايط اضطراري نيز وجود دارد كه نگرانيها درخصوص تامين بنزين را به حداقل خواهد رساند. سناي آمريكا به تازگي در ادامه تلاش مداخلهجويانه خود براي اعمال فشار بيشتر به ايران، با تصويب طرحي خواستار تحريم شركتهاي تامين كننده بنزين و فراوردههاي نفتي براي ايران شده است. اين تحريم شامل منع خريداري نفت خام از اين شركتها براي ذخاير اضطراري آمريكاست. البته تبديل اين طرح به قانون به تاييد مجلس نمايندگان و امضاي رئيس جمهوري آمريكا نياز دارد. پيشتر نيز برخي از اعضاي كنگره آمريكا براي تحريم واردات بنزين ايران تلاشهايي كرده بودند، اما برخي از اعضاي دموكرات مجلس نمايندگان آمريكا با اعمال محدوديتهاي مالي عليه تامينكنندگان بنزين ايران مخالفت ميكردند. كميته بودجه مجلس نمايندگان كنگره هنگام تصويب طرح بودجه سالانه وزارت امور خارجه آمريكا، يك ماده الحاقي به اين طرح ضميمه كرد كه اعطاي وام و اعتبار به شركتهاي خارجي تامين كننده بنزين ايران را منع ميكند.
پالايشگاهسازي اولويت دولت دهم
در همين حال، سخنگوي كميسيون انرژي مجلس شوراي اسلامي تسريع در طرحهاي بهينهسازي پالايشگاهها و ساخت پالايشگاههاي جديد را بهترين راهكار براي مقابله با طرح سناي آمريكا براي تحريم ايران ميداند. سيد عماد حسيني در گفت و گو با <دانشنفت> با اشاره به اينكه طرح تحريم بنزين از ديرباز مطرح بوده گفت: اگرچه در حال حاضر شاهد تصويب اين طرح در سناي آمريكا هستيم اما تجربه نشان داده كه كشور ما هميشه در مقابل تهديدات ايستادگي كرده و طرح تحريم صادرات بنزين به ايران نيز به آساني عملي نخواهد شد. با اين وجود ما بايد به طور جدي تري براي ظرفيتسازي پالايشگاهها به منظور افزايش توليد بنزين در كشور تلاش كنيم تا اين طرح امريكا خنثي شود. وي افزود: انتظار ما اين است كه مسؤولان تلاش بيشتري انجام دهند تا سهم توليد بنزين در كشور افزايش يابد راهكار كوتاه مدت، تبديل هيدروكربنهاي سنگين به هيدروكربنهاي سبك و شيفت كردن توليد پالايشگاهها به سمت بنزين است. اين نماينده در مجلس با اشاره به اينكه طرحهاي بهينه سازي پالايشگاهها، موجب افزايش 40 ميليون ليتري توليد بنزين در كشور ميشود گفت: هم اكنون ميزان توليد بنزين در كشور ما نزديك به 45 ميليون ليتر و ميزان مصرف، بيش از 65 ميليون ليتر در روز است و اين فاصله 20 ميليون ليتر را بايد با افزايش توليد جبران كنيم تا نيازي به واردات بنزين نداشته باشيم. وي افزود: طرح بهينه سازي پالايشگاهها اگر قطعات و بودجه مناسب به آن اختصاص يابد، طرحي ا ست كه حتي ميتوان آن را در مدت يك ماه انجام داد و توليد پالايشگاهها از نفت كوره و مازوت را به سمت بنزين سوق داد. به همين دليل مديران نفت بويژه در شركت ملي پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي ايران بايد طرح بهينهسازي پالايشگاهها را در الويت قرار دهند. سخنگوي كميسيون انرژي مجلس در ادامه، راهكار دراز مدت براي خودكفايي در توليد بنزين را تسريع در روند احداث پالايشگاهها ذكر كرد و گفت: هم اكنون ساخت 7 پالايشگاه در كشور در دستور كار قرار دارد كه از اين ميان پالايشگاه ستاره خليج فارس كه از اهميت بيشتري برخوردار است تاكنون 20 درصد پيشرفت فيزيكي داشته و بعيد است طبق برنامه زمان بندي به بهرهبرداري برسد به همين دليل دولت بايد پيش قدم شود و زمينه بهرهگيري از اعتبارات صندوق ذخيره ارزي را براي احداث پالايشگاههاي جديد فراهم كرده و راهكارهاي لازم براي تحقق اين هدف را پيشبيني كند. حسيني با اشاره به پيشرفت 40 درصدي طرح بهينهسازي پالايشگاهها، خواستار تسريع در روند احداث پالايشگاههاي جديد كه پيشرفت فيزيكي كمتري دارند شد و گفت: در وهله اول ما بايد براي تكميل و افتتاح پالايشگاه خليج فارس به عنوان مهمترين و بزرگترين طرح پالايشگاهي كشور، تلاش بيشتري انجام دهيم تا با تكميل اين پالايشگاه شاهد افزايش توليد بنزين در كشور باشيم. سخنگوي كميسيون انرژي مجلس در پايان گفت و گو با <دانش نفت> يكي از مهمترين اولويتهاي وزارت نفت در دولت دهم را پالايشگاه سازي اعلام كرد و گفت: بايد با تكميل طرحهاي بهينه سازي پالايشگاهها و بهرهبرداري از پالايشگاههاي در دست احداث در موعد مقرر، نه تنها كشور را از واردات بنزين بي نياز كرده و در توليد بنزين در كشور به خود كفايي برسيم، بلكه در وهله بعدي به صادرات بنزين بينديشيم و خود به جمع صادركنندگان بنزين در جهان بپيونديم.
تحريم را با ديد مثبت ارزيابي كنيم
فرهاد خرمي، استاد دانشگاه و تحليلگر اقتصاد بينالمللي، مقابله باتحريم بنزين را سخت، اما امكانپذير دانست و گفت: جامعه ايراني جامعهاي است كه تا تحت فشار قرار نگيرد انگيزهاي براي ابتكار به دست نميآورد. به همين دليل معتقدم دشواريهاي تحريم بنزين در كوتاه مدت، با تأثير بر عرضه تقاضاي بنزين در داخل كشور قابل جبران خواهد بود.وي با اشاره به اينكه با تحريم واردات بنزين به ايران، در داخل امكان هماهنگ كردن توليد و مصرف بنزين وجود دارد افزود: درواقع اقتصاد ايران ميتواند بدون وجود اين 40 درصد بنزين وارداتي هم به حيات خود ادامه دهد هرچند كه اين ادامه حيات در كوتاه مدت دشواريهاي فراواني را به همراه خواهد داشت. با اين حال در بلند مدت بويژه به دليل طرز فكر ما ايرانيان، تحريم بنزين ميتواند فوايد مختلفي داشته باشد. بطوريكه انگيزه حركت به سوي ساخت پالايشگاهها بيشتر ميشود و عرصه بنزين افزايش خواهد يافت. ضمن اينكه با اعمال سياستهايي ميتوان تقاضا را هم مديريت كرد. خرمي، تحريم بنزين را عاملي براي افزايش عرضه بنزين و كاهش تقاضاي آن در كشور ذكر كرد و گفت: با اين اقدامات، با حذف واردات 40 درصد بنزين به درستي با سياست تحريم مقابله ميشود اما سياستهايي كه در تقويت عرضه ميتواند كاربرد داشته باشد شامل تقويت سامانه حمل و نقل عمومي، نيمه وقت كردن ساعات كاري سازمانهاي دولتي به منظور كاهش حجم ترافيك براي صرفهجويي، و منطقي كردن سهميه بنزين است. اين تحليلگر مسايل اقتصادي ادامه داد: ايران هم اكنون ميلياردها دلار براي واردات بنزين پرداخت ميكند در حاليكه پرداخت اين هزينه چشمگير براي واردات بنزين، براي كشوري كه خود صادركننده نفت و از اعضاي عمده اوپك است كسر شأن محسوب ميشود. وي تصريح كرد: ميتوان هزينه واردات بنزين را صرف ساخت پالايشگاه در داخل كشور و طرح و اجراي سياستهايي براي كاهش مصرف و افزايش توليد كرد. كاهش مصرف بنزين نيز به خودي خود داراي اثرات مثبتي همچون كاهش حجم ترافيك، كاهش آلودگي هوا و ... است. خرمي در پايان اظهار داشت: هرچند استقبال از طرح تحريم واردات بنزين به ايران منطقي نيست اما اين تحريم جديد را ميتوان با ديد مثبت ارزيابي كرد.
ضرورت دقت بيشتر در مصرف منابع انرژي
دكتر مصطفي كواكبيان، عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي، اگرچه بر اساس جايگاه خود بيشتر به جنبههاي سياسي موضوع ميپردازد، اما اين پرسش را مطرح ميكند كه ما دقت بيشتري در مصرف منابع انرژي و نيز ايجاد پالايشگاههاي جديد به منظور افزايش توليد داخلي بنزين نداشتيم.كواكبيان در گفت و گو با دانش نفت گفت:آن چيزي كه به تصويب سناي آمريكا مبني بر تحريم شركتهايي كه به ايران بنزين واگذار مي كنند رسيده، داراي چند مقوله است. اولا هنوز اين مصوبه به تصويب كنگره نرسيده ثانيا در متن مصوبه آمده كه رئيس جمهور آمريكا در صورت تمايل، ميتواند اين تحريم را عليه آن مراكز و شركتهايي كه بنزين به ايران بفروشند اعمال كند. لذا يك مصوبه قطعي فعلا تلقي نميشود. وي افزود: اما دلايل طرح اين مصوبه به غير از نزديكي امريكا با كشورهاي اروپايي و روسها در خصوص نوع برخورد با ايران، و غير از نوعي اعمال فشار در ادامه استراتژي تغيير اوباما كه البته با سياست اجماع و توافق حداكثري به پيش خواهد رفت يعني در صورتي كه امكان مذاكره ايجاد شود از شيوه مذاكره و در غير آن صورت از طريق تهديد و تحريم عمل ميشود و علاوه بر اينكه در ماجراي هستهاي، آمريكاييها به نوعي به دنبال زهرچشم گرفتن از جمهوري اسلامي ايران براي تسليم براي كنار گذاشتن موضوع غني سازي اورانيوم هستند، يكي از دلايل مهم اين مصوبه را بايد به موضوع اختلافات داخلي نيز مرتبط دانست. نماينده سمنان ادامه داد: آمريكاييها به اصطلاح، از آب گل آلود شده وضعيت پس از انتخابات رياست جمهوري، ميخواهند به نوعي ماهي مقصود خود را صيد كنند كه البته در صورت بهبود وضعيت داخلي، آنها مجدداً به دنبال چماق و هويج سياست خود خواهند رفت. دكتر كواكبيان با اشاره به درسهاي موضوع تحريم بنزين ميگويد:آنچه كه براي ما ميتواند درس آموز باشد، علاوه بر ضرورت حل كشمكشهاي داخلي و ايجاد يكپارچگي و وحدت عملي كشور، ضرورت دقت بيشتر در مصرف منابع بر اساس همان اصلاح الگوي مصرف است و در عين حال جاي اين سؤال جدي وجود دارد كه چرا در موضوع سهميهبندي و حتي قبل از آن، به فكر افزايش توليد داخلي بنزين و ايجاد پالايشگاههاي جديد به اين منظور نبوديم.وي در پايان گفت: با اين حال من بر اين باور هستم كه اگر ما اتحاد بيشتري با يكديگر داشته باشيم به اين زودي اين مصوبه جنبه اجرايي پيدا نخواهد كرد.
عضو كميسيون اقتصادي مجلس:
آمادگي كامل ايران براي مقابله با تحريم احتمالي بنزين
عضو كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي هم در گفتوگو با دانش نفت تاكيد كرد: ايران آمادگي كامل را براي مقابله با هرگونه تحريم احتمالي در خصوص واردات بنزين دارد. كاظم دلخوش گفت: اقدام اخير برخي از نمايندگان سناي امريكا براي تحت فشار قرار دادن شركتهاي تامين كننده بنزين و فرآوردههاي نفتي ايران، نشان دهنده ضعف سران اين كشور در برخود با ايران است.وي گفت: به طور قطع اين تحريمها اگر عملي هم شود، تاثيري بر اقتصاد ايران ندارد. چرا كه وزارت نفت آمادگي كامل را براي مقابله با تحريمهاي احتمالي دارد.اين نماينده مجلس تاكيد كرد: تجربه گذشته ثابت ميكند كه هر مقطعي ملت ايران مورد ظلم و تحريم قرار گرفتهاند، در همان نقطه به رشد و بالندگي رسيدهاند. در نتيجه اگر تحريم فروش بنزين به ايران عملي هم شود، مردم و مسئولان با قدرت از اين تحريمها عبور خواهند كرد.دلخوش در پاسخ به اين پرسش كه مجلس چه اقدامهايي براي مقابله با تحريمهاي احتمالي انجام خواهد داد؟ گفت: ما منتظر گزارش وزارت نفت در اين زمينه هستيم و به طور قطع با تمام توان از برنامههاي اين وزارتخانه حمايت خواهيم كرد.
الياس نادران:
بازارهاي جهاني بنزين تحت كنترل
آمريكا نيست
در همين حال، عضو كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي با بيان اينكه بازارهاي جهاني بنزين تحت كنترل آمريكا نيست، به دانش نفت گفت: به طور قطع مصوبه غير الزام آور سناي آمريكا مبني بر تحريم شركتهاي تامين كننده بنزين ايران، كشورمان را با مشكل روبرو نخواهد كرد. الياس نادران گفت: مصوبه سنا يك مصوبه غير الزام آور است كه هيچ تاثيري در ميزان مصرف، توليد و واردات بنزين از سوي ايران نخواهد داشت.وي تصريح كرد: بر فرض كه رئيس جمهوري آمريكا بخواهد اين مصوبه را اجرا كند، بازهم مشكلي براي كشور به وجود نخواهد آمد چرا كه بازارهاي جهاني بنزين تحت كنترل آمريكاييها نيست و به نوعي بازار خريدار محور است.نماينده تهران تاكيد كرد: البته وزارت نفت بايد هوشيار بوده و با جدي گرفتن اين تهديدها شرايط لازم براي تامين بنزين در مواقع ضرورت را تامين كند.نادران گفت: خوشبختانه كارهاي خوبي در اين زمينه طي دو سال اخير صورت گرفته است كه به طور قطع اجراي اينگونه تحريمها خللي در رشد و توسعه كشور نخواهد داشت.وي افزود: همانگونه كه مسئولان وزارت نفت نيز اعلام كرده اند، ايران توانايي تامين بنزين مورد نياز خود از طريق توليد داخلي و يا واردات را به طور كامل دارد.نادران در پايان تاكيد كرد: مجلس شوراي اسلامي براي مقابله با اينگونه تحريمها آمادگي همكاري كامل با وزارت نفت را داشته و دارد.
تقوي، كارشناس انرژي: همكاري دولت و مردم تحريم بنزين را بياثر ميكند
يك كارشناس اقتصادي نيز به دانش نفت گفت: اگر 20 درصد از ميزان بنزين تحريمي توسط توليدات پالايشگاهها تامين شود ضمن اينكه مردم در صرفهجويي دولت را ياري دهند، اثر تحريم بنزين از بين ميرود.مهدي تقوي در رابطه با طرح تحريم بنزين از مجلس آمريكا عليه دولت ايران، اظهار داشت: احتمال تصويب اين طرح بسيار بالاست اما اوباما براي اجراي اين تحريم نيازي به تصويب در مجلس سنا ندارد. به گفته وي با اجرايي شدن اين طرح ورود بنزين توسط شركتهايي كه به ايران بنزين وارد ميكنند ممنوع ميشود. عضو هيئت علمي دانشگاه علامه طباطبايي با اشاره به سهم 40 درصدي بنزين ايران از واردات، خاطرنشان كرد: با اعمال اين تحريم، 40 درصد از عرضه آن كاهش يافته و دولت بايد اين ميزان را از سهميه افراد كم كند. وي تصريح كرد: دولت با انبار كردن بنزين، ترميم پالايشگاهها و افزايش ظرفيت توليد، ميتواند به مقابله با اين تحريم بپردازد. اين كارشناس اقتصادي پوشش دادن تنها 20 درصد از ميزان بنزين تحريمي توسط توليدات پالايشگاهها را كافي دانست و تاكيد كرد: اگر مردم هم در صرفهجويي بنزين دولت را ياري دهند، تحريم اثري در كشور نخواهد گذاشت. وي يادآور شد: اگر قيمتها افزايش پيدا نكند و مصرف كاهش پيدا كند، آثار تورمي بر اقتصاد كمتر ديده ميشود. تقوي بيان كرد: در صورت افزايش قيمت در بنزين، قاچاق اين كالا به شدت كاهش پيدا ميكند. عضو هيئت علمي دانشگاه علامه طباطبايي راهكار فرهنگي را از ديگر عوامل موثر در كاهش مصرف بنزين دانست و گفت: با تبليغات موثر و كار فرهنگي ميتوان مصرف را كاهش داد و با دخيل كردن مردم در اين امر ميتوان فرهنگ صرفهجويي را در آنها گسترش داد.
سناريوي ناكام
رئيس كميسيون انرژي مجلس شوراي اسلامي هم به دانش نفت گفت: به طور قطع ايران در برابر سناريوي تحريم بنزين آسيب پذير نخواهد بود. حميدرضا كاتوزيان گفت: آمريكاييها از يك سو شعار تغيير سر داده و درخواست مذاكره با ايران را مطرح كرده و از سوي ديگر از هر فرصتي براي ضربه زدن به ملت ايران استفاده ميكنند.وي تصريح كرد: طرح سناي آمريكا براي تحت فشار قرار دادن شركتهاي تامين كننده بنزين ايران، نشان دهنده تناقضات متعدد در رفتار و گفتار مسئولان آمريكايي است.نماينده تهران تاكيد كرد: به طور قطع اين اقدام مجلس سناي آمريكا از حافظه ملت ايران پاك نخواهد شد و اميدواريم رئيس جمهوري اين كشور كه مدعي تغيير است، ادعاهاي خود را ثابت كند.كاتوزيان در پاسخ به اين پرسش كه چه اقدامهايي براي مقابله با تحريم احتمالي بنزين كشور تاكنون صورت گرفته است، گفت: وزارت نفت و شركت ملي نفت ايران اقدامات بسيار خوبي در اين زمينه انجام داده اند كه افزايش توليد بنزين در داخل كشور از آن جمله است.وي يادآور شد: كميسيون انرژي براي مقابله با اين تهديد آماده همكاري با وزارت نفت است.
سازدار: تحريم فرصت است
عضو كميسيون انرژي مجلس شوراي اسلامي، با بيان اينكه طرح سناي آمريكا براي تحريم صادرات بنزين بر ايران ميتواند توفيقي براي مديران ما به همراه داشته باشد، گفت: ميتوان از اين فرصت براي مديريت بهتر مصرف و توليد بنزين در كشور استفاده كرد. سيروس سازدار افزود: در حال حاضر روزانه 45 ميليون ليتر بنزين در كشور توليد و حداكثر 70 ميليون ليتر مصرف ميشود كه نيمي از اين ميزان مصرف، توسط خودروهاي عمومي انجام ميشود. وي با تاكيد بر لزوم مديريت مصرف بنزين، اظهار كرد: در عين اصلاح الگوي مصرف بنزين، بايد توليد هم توسط وزارت نفت افزايش يابد. نمايندهي مردم مرند و جلفا در خانهي ملت، با اشاره به فروش بنزين وارداتي به صورت آزاد طي سال جاري، گفت: در سه ماه اول امسال فقط روزانه 5/2 ميليون ليتر بنزين آزاد در كشور فروخته شده كه نشان ميدهد همان ميزان بنزين موجود در سهميهي كارتها براي مصرفكنندگان كافي است. بنابراين تحريم صادرات بنزين به ايران هم تاثيري نخواهد داشت. وي در پايان با تاكيد بر اينكه موضوع تحريم صادرات بنزين به ايران نميتواند عملي شود، گفت: در صورت عملي شدن اين طرح هم مشكلي در روند مصرف كشور به وجود نخواهد آمد.
ضرورت ارائه راهكار
عضو كميسيون انرژي مجلس شوراي اسلامي با اشاره به تلاش برخي از اعضاي سناي آمريكا براي تحريم شركتهاي تامين كننده بنزين ايران، گفت: وزارت نفت برنامه خود را براي مقابله با تحريمهاي احتمالي به مجلس ارائه كند. جهانبخش اميني اظهار داشت: از مدتها قبل بحث تحريم بنزين ايران از سوي آمريكاييها مطرح بوده و هر بار به نوعي اين موضوع را براي مقابله با ايران پيش ميكشند.وي با اشاره به اظهارات مديران صنعت نفت مبني بر تامين بنزين مورد نياز كشور در شرايط بحراني، گفت: موضوع بنزين يك بحث ملي است و نمايندگان آمادگي كامل براي حمايت از برنامههاي وزارت نفت در اين زمينه را دارند.نماينده مردم كرمانشاه در خانه ملت يادآور شد: براي تحقق اين مهم بهتر است وزارت نفت برنامههاي خود را به مجلس ارائه دهد تا نمايندگان از محتوا و شرايط اجراي آن آگاه شوند.اميني تاكيد كرد: دوران يكهتازي آمريكا در بازارهاي جهاني سپري شده است و همانطور كه تحريمهاي ديگر در وضعيت اقتصاد ايران خللي وارد نكرد، تحريم احتمالي بنزين نيز براي آمريكاييها سودي نخواهد داشت.
افزايش40 ميليون ليتري توليد بنزين مشروط به تحقق پروژههاي نفتي
در همين حال، عضو كميسيون انرژي مجلس به دانش نفت گفت: در صورتي كه تدابير و تصميمات اتخاذ شده در صنعت نفت محقق شود در آينده نزديك 40 ميليون ليتر به ميزان توليد فعلي بنزين كشور افزوده ميشود.مؤيد حسينيصدر اظهار داشت: عملكرد وزارت نفت زماني قابل بررسي و تجزيه و تحليل خواهد بود كه آمارهاي ارائه شده در جامعه مشهود و قابل لمس باشد. وي ادامه داد: عملكرد وزارت نفت در بعضي بخشها از جمله پالايش و پخش مطلوب و مطابق با مصوبات برنامه چهارم به لحاظ اجرايي صورت گرفته است اما در بعضي ديگر از بخشها نيز عملكرد اين وزارت نياز به تأمل بيشتر و بازبيني دارد. عضو كميسيون انرژي خاطرنشان كرد: احداث پالايشگاههاي جديد، بهينه سازي و بازسازي پالايشگاههاي فرسوده، اكتشافات صورت گرفته و افزايش ظرفيت تعدادي از پالايشگاهها كه در دستور كار مسئولان شركت پالايش و پخش قرار داشت در صورت بهرهوري ميتواند به بازدهي بالاي اين شركت كمك و افزايش توليد 40 ميليون ليتري بنزين در داخل را سبب ميشود. وي افزود: توجه به استانداردهاي روز و رفع نقيصههاي توليد از ديگر مباحثي است كه مسئولان وزارت نفت بايد به آن توجه داشته باشند چرا كه با افزايش كيفيت بنزين توليد داخل ضمن كاهش آلودگي موجبات رشد عمر وسائط نقليه را سبب ميشود كه البته اين مقوله در خصوص گازوئيل هم صدق ميكند. صدر گفت: از آنجا كه از نفت خام محصولات مختلفي استخراج و به فروش ميرسد عرضه خام اين محصول به سود اقتصاد كشور نيست بنابراين وزارت نفت قبل از هر تدبيري نياز به بروز رساني تكنولوژي توليد و ارتقاء سطح كيفي نفت خام دارد چرا كه با افزايش سطح كيفي توليد ارزش محصول توليد شده نيز افزايش يافته و كشور در مدت كوتاهي ضمن جلوگيري از هدر روي نفت خام به خود كفايي در توليد بنزين مورد نياز كشور دست مييابد. وي متذكر شد: اين وزارت در دو حوزه استخراج و بهرهبرداري از ميادين مشترك كه نيازمند سرمايهگذاري بيشتر است و گاز رساني به روستاها ضعيف عمل كرده است. وي تصريح كرد: گاز رساني به روستاها به شكل شايستهاي در بخش نفتي كشور صورت نگرفته است چرا كه ايران به عنوان دومين دارنده منابع گازي جهان نه تنها در امر پوشش نياز داخلي بلكه به لحاظ تجاري و صادرات نيز جايگاه مناسبي در بين كشورهاي صادر كننده گاز ندارد. عضو كميسيون انرژي تأكيد كرد: مسئولان نفتي كشور بايد توجه داشته باشند كه توسعه روابط جهاني ميتواند به تعامل با ديگر كشورها و تبادل اطلاعات و بروزرساني تكنولوژيهاي توليد و تسلط به علوم روز ختم شود بنابراين نبايد فرصتهاي به وجود آمده را به سادگي از دست بدهيم. وي اظهار داشت: مسئولان نفتي ايران بايد تدابير لازم جهت احقاق حق و تثبيت جايگاه خود بين ديگر كشورهاي توانمند در عرصه نفتي جهان را در دستور كار قرار داده و به مراودات گسترده جهاني در اين زمينه بيانديشند، تنها در اين صورت است كه كشورهاي توليد كننده محصولات نفتي و گازي و كشورهاي نيازمند اين محصولات نميتوانند جايگاه ايران در مراودات نفتي و گازي ناديده گرفته و پروژهها را بدون لحاظ اين كشور تعريف كنند. صدر گفت: هر چند گفته ميشود كشورهاي طرف قرارداد نابوكو نميتوانند بدون لحاظ ايران اين پروژه را به سرانجام برسانند اما بايد توجه داشت كه گامهاي اوليه در اين خصوص بدون ايران صورت گرفته و تصميمگيريهاي اساسي لحاظ شده است كه اين امر ميتواند در بلند مدت به زيان اقتصاد نفتي كشور منجر شود. وي اظهار داشت: خط لوله نابوكو تنها در شرايطي محقق خواهد شد كه كشورهاي طرف قرار داد بتوانند خوراك مورد نياز اين خط لوله را تأمين كنند كه اين امر بدون لحاظ ايران محقق نميشود اما بهتر بود برنامههاي و راهكارهاي اجرايي در اين بخش به گونهاي تعريف ميشد كه كشورها ملزم به لحاظ و تعريف جايگاه ايران در اين پروژه ميشدند.
اسكندري: الگوي توليد بنزين پالايشگاهها متنوع ميشود
مدير هماهنگي و نظارت بر توليد پالايشگاههاي كشور هم تغيير الگوي توليد بنزين با استفاده از محصولات توليدي پتروشيمي و ضايعات پالايشگاهي را از راهكارهاي افزيش توليد اين فرآورده با هدف مقابله با شرايط احتمالي تحريم بنزين در كشور خواند. مهندس امينالله اسكندري در باره تلاش برخي از اعضاي سناي آمريكا براي تحريم شركتهاي تامين كننده بنزين ايران تصريح كرد: بنزين يكي از فرآوردههاي نفتي پرمصرف در جهان است و منابع مختلفي براي تامين اين فرآورده مهم در جهان وجود دارد.وي ادامه داد: دانش توليد بنزين يك فناوري ويژه نيست كه در انحصار يك يا چند شركت باشد و هماكنون روزانه ميليونها ليتر بنزين در پالايشگاههاي دولتي و خصوصي جهان توليد و بخشي از آن صادر و به وسيله فروشندگان مختلفي در كشورهاي حاشيه خليج فارس و ديگر مبادي بنزين فروخته ميشود.اسكندري با بيان اينكه بازارهاي جهاني بنزين تحت كنترل آمريكا نيست، افزود: در صورت تحت تأثير قرارگرفتن بعضي از شركتهاي تأمين كننده فرآوردههاي نفتي و نفروختن اين فرآورده به ايران، ميتوانيم با تغيير مبادي تأمين بنزين از ديگر شركتهاي فروشنده بنزين اين فرآورده را خريداري كنيم.وي تغيير الگوي توليد بنزين و تغيير سياستهاي كنترلي مصرف اين فرآورده را از مهم ترين راههاي مصرف بهينه بنزين در كشور معرفي و تصريح كرد: طرحهاي مختلفي براي افزايش توليد بنزين در پالايشگاههاي كشور وجود دارد كه همه اين طرحها كاملا اجرايي هستند. مدير هماهنگي و نظارت بر توليد پالايشگاههاي كشور با تاكيد بر اينكه در صورت هرگونه شرايط اضطراري امكان افزايش حجم توليد بنزين در كشور وجود دارد، گفت: با همكاري برخي از شركتهاي پتروشيمي هم ميتوانيم طرحهاي جديدي براي توليد بنزين در كشور اجرا كنيم و هم مواد افزودني بنزين مورد نياز در كشور را از بازارهاي متنوع بينالمللي تهيه كنيم.اسكندري توليد بنزين از محصولات توليدي پتروشيمي و ضايعات پالايشگاهي را از جمله راهكارهاي افزايش توليد بنزين در كشور برشمرد و افزود: طرح توليد بنزين از ماده <پيروليز> توليدي در صنايع پتروشيمي و <نفتا> كه جزء پسماندهاي پالايشگاههاي نفت است يكي از طرحهاي پيشنهادي براي افزايش توليد اين فرآورده است كه بر اساس بررسيها اجراي آن سود و صرفه اقتصادي زيادي براي كشور به همراه دارد.وي با بيان اين كه پالايشگاههاي كشور با توليد روزانه 45 ميليون ليتر بنزين، توان تامين بخش زيادي از بنزين مورد نياز كشور را دارند، تصريح كرد: با پايداري توليد اين فرآورده در داخل، بهينهسازي پالايشگاهها و ساخت هفت پالايشگاه جديد پيشبيني ميشود روزانه 146 ميليون ليتر بنزين و 130 ميليون ليتر گازوئيل در كشور توليد شود.به گفته اسكندري، طرحهاي توسعه و بهينهسازي پالايشگاهها هماكنون در پنج پالايشگاه لاوان، اصفهان، آبادان، تهران و اراك در حال اجرا شدن است.مدير هماهنگي و نظارت بر توليد پالايشگاههاي كشور با بيان اين كه تا سال 1392 ميزان تبديل نفت خام به بنزين در پالايشگاههاي ايران به بيش از 35 درصد ميرسد، افزود: هماكنون از هر بشكه نفت خام تنها 16 درصد آن به بنزين تبديل ميشود، در حالي كه با اجراي طرحهاي بهينهسازي و ساخت هفت پالايشگاه جديد در كشور، از هر بشكه نفت خام 35 درصد به بنزين تبديل ميشود و اين فرآورده در سبد صادراتي كشور قرار ميگيرد.وي تصريح كرد: تلاش ما اين است كه تا پايان سال 1392 ساخت تمام پالايشگاهها به پايان برسد، ولي اين مهم با توجه به شرايط سرمايهگذاري ممكن است با تغييراتي روبهرو شود، ولي آنچه مسلم است در اين مرحله بايد ساخت برخي پالايشگاهها كه اهميت استراتژيك بيشتري براي كشور دارند، از جمله پالايشگاه ستاره خليج فارس، بر اساس برنامه زمانبندي به پايان برسند.